Γυναίκες που βοήθησαν γυναίκες

Σε πείσμα του συκοφαντικού μύθου πως «η γυναίκα είναι ο χειρότερος εχθρός της γυναίκας» και πως ο ανταγωνισμός των γυναικών είναι «στη φύση τους», η ιστορία μας διδάσκει πως οι γυναίκες ανά τους αιώνες βοηθούσαν τις άλλες γυναίκες με όποιον τρόπο μπορούσαν. Και μάλιστα σε εποχές που δεν υπήρχε «αφύπνιση» και φεμινισμός και που η γυναικεία καταπίεση θεωρούνταν φυσιολογική. Φυσικά μην περιμένετε να βρείτε αυτές τις λεπτομέρειες στα βιβλία της ιστορίας. Αυτά ασχολούνται κατά κύριο λόγο με τους πολέμους, τις κατακτήσεις  και τα επιτεύγματα «μεγάλων αντρών». Σε αυτή τη σελίδα θα προστίθενται σταδιακά ιστορικά παραδείγματα γυναικών που βοήθησαν γυναίκες που αποδεικνύουν πως στην πραγματικότητα ο μεγαλύτερος βοηθός των γυναικών (αλλά και των αντρών) είναι οι άλλες γυναίκες και πως ενωμένες οι γυναίκες αλλάζουν την ιστορία.

4ος αιώνας
9ος αιώνας
10ος αιώνας
12ος αιώνας
13ος αιώνας
14ος αιώνας
15ος αιώνας
16ος αιώνας
17ος αιώνας
18ος αιώνας
19ος αιώνας
20ος αιώνας

4ος αιώνας

 

  • Η Ρωμαία ευγενής και αγία της Ορθόδοξης και Καθολικής Εκκλησίας Μαρκέλλα δημιούργησε το γυναικείο μοναστικό κίνημα που έδωσε την ευκαιρία σε όσες γυναίκες το επιθυμούσαν να αποφύγουν να παντρευτούν προκειμένου να μορφωθούν και να ακολουθήσουν τα ενδιαφέροντα τους και την πίστη τους.

9ος αιώνας

 

  • Η Βυζαντινή υμνογράφος Κασσιανή έμεινε στην ιστορία για το ποιητικό της έργο αλλά και για την ευφυή υπεράσπιση του γυναικείου φύλου σε μια λογομαχία με τον αυτοκράτορα Θεόφιλο.  Στο έργο της επίσης μιλά με σεβασμό και κατανόηση για τις γυναίκες ενώ ασχολείται σε μεγάλο βαθμό με θέματα που απασχολούν τις γυναίκες όπως η μητρότητα, η αρετή, η θέση της γυναίκας στον χριστιανισμό και η σωτηριολογία της γυναίκας. Αναφέρεται επίσης συχνά σε σημαντικές γυναίκες του χριστιανισμού.

10ος αιώνας

 

  • Η μεσαιωνική συγραφέας Ροσβίτα συνέγραψε όλο το έργο της υπό την προστασία της ηγουμένης Γκερμπέργκα, η οποία μάλιστα φρόντισε να προωθήσει τη Ροσβίτα και στο παλάτι του Όθωνα Α΄ και να της επιτρέψει να γίνει ίσως η πιο αντιπροσωπευτική φυσιογνωμία της λεγόμενης Οθωνικής Αναγέννησης.
  • Η αυτοκράτειρα Αδελαΐδα της Ιταλίας και η νύφη της, επίσης αυτοκράτειρα, Θεοφανώ του Βυζαντίου ήταν ηγετικές φυσιογνωμίες κατά τη λεγόμενη Οθωνική Αναγέννηση και επηρέασαν την δυναστεία των Οθώνων με τέτοιον τρόπο που ευνόησε τόσο την καλλιτεχνία και τα γράμματα αλλά και την μόρφωση, προώθηση και ισχυροποίηση πολλών γυναικών. Κατά την εποχή τους και υπό την προστασία τους αναδείχθηκε μία σειρά από πανίσχυρες ηγουμένισσες όπως η Ριτσμπούργκα του Νορτχόσεν, η Ματθίλδη του Έσσεν, η Χαθουμόδα και η Γκερμπέργκα του Γκάντερσχαϊμ που με τη σειρά τους υποστήριξαν την πνευματική ζωή και τα μοναστήρια όπου ηγούνταν έγιναν «φυτώρια» για μία σειρά αντρών και γυναικών λογίων. Στα μοναστήρια αυτά μορφώθηκαν και πολλές γυναίκες που δεν ακολούθησαν τον μοναστικό βίο όπως η βασίλισσα Ματθίλδη της Σκωτίας και η συγγραφέας Ροσβίτα

12ος αιώνας

 

  • Η μεσαιωνική γιατρός Τρότα από το Σαλέρνο συνέγραψε ένα γυναικολογικό εγχειρίδιο με τίτλο «Τροτούλα» (μικρή Τρότα) που χρησιμοποιούνταν ως το βασικό γυναικολογικό εγχειρίδιο στην Δυτική Ευρώπη μέχρι περίπου τον 17ο αιώνα. Στην εισαγωγή του η Τρότα εξήγησε πως ασχολήθηκε με την ιατρική βλέποντας πόσο υπέφεραν οι γυναίκες που συχνά ντρέπονταν να απευθυνθούν σε άντρες γιατρούς. Διατύπωσε επίσης την επαναστατική για την εποχή της άποψη πως τα προβλήματα γονιμότητας μπορεί να οφείλονταν και στους άντρες και όχι μόνο στις γυναίκες ενώ ανέπτυξε διάφορα οπιούχα σκευάσματα προκειμένου να απαλύνει τις οδύνες του τοκετού σε μια εποχή που οι άνθρωποι πίστευαν πως οι γυναίκες όφειλαν να πονούν κατά τον τοκετό ως τιμωρία για το προπατορικό αμάρτημα. Αυτά τα σκευάσματα σταδιακά άρχισαν να χρησιμοποιούνται και για την αντιμετώπιση των μετεγχειριτικών πόνων από άλλους γιατρούς με αποτέλεσμα να ξεκινήσει έτσι η διαδικασία ανακάλυψης των αναισθητικών που ωφέλησε όλους τους ασθενείς, γυναίκες και άντρες.
  • Η λόγια μύστρια Γιούτα βον Σπόνχαϊμ δημιούργησε ένα άτυπο ιεροδιδασκαλείο μέσα στο εκκλησιαστικό κελί που της είχε παραχωρηθεί στο αποκλειστικά αντρικό μοναστήρι του Ντισιμπόντενμπεργκ από το οποίο δίδασκε και μόρφωνε τις γυναίκες. Ανάμεσα στις μαθήτριές της ήταν και η διάσημη λόγια μύστρια Χίλντεγκαρντ του Μπίνγκεν.
  • Η λόγια μύστρια Χίλντεγκαρντ του Μπίνγκεν συνέγραψε ένα εκτεταμένο επιστημονικό και θεολογικό έργο στο οποίο κεντρική θέση κατείχε η θηλυκή διάσταση του Θεού που παραβλέπονταν από το παραδοσιακό ανδροκρατούμενο χριστιανικό δόγμα με αποτέλεσμα να επηρεάσει το χριστιανικό δόγμα εκ των έσω έτσι ώστε να αναγνωρίζει την γυναικεία συνεισφορά στην θρησκεία και την θεολογία. Αν και μοναχή, ήταν η πρώτη που μελέτησε και περιέγραψε την γυναικεία σεξουαλικότητα και τον οργασμό χωρίς τις προκαταλήψεις και τους μισογυνικούς τόνους που χαρακτήριζαν τα αντίστοιχα έργα των αντρών γιατρών και μελετητών της εποχής της που προτιμούσαν να βλέπουν την γυναικεία σεξουαλικότητα ως κάτι παθητικό και άτονο και δεν κατανοούσαν την ενεργή συμμετοχή της γυναίκας στο σεξ και την σύλληψη. Κατά τη ζωή της αλληλογράφησε με αμέτρητες γυναίκες που ζητούσαν τη συμβουλή της σχετικά με σεξουαλικά ζητήματα ή θέματα τεκνοποιίας. Επίσης δεν δίστασε να καυτηριάσει και να έρθει σε σύγκρουση με εξέχοντες άντρες της Εκκλησίας ενώ, παρά τα εμπόδια και τον πόλεμο που δέχτηκε, κατάφερε να ιδρύσει ένα αποκλειστικά γυναικείο μοναστήρι στο Μπίνγκεν έτσι ώστε να πάψουν οι γυναίκες μοναχές να βρίσκονται υπό την ηγεμονία και τον έλεγχο του αντρικού μοναστηριού Ντισιμπόντενμπεργκ. Στο μοναστήρι της γίνονταν δεκτές τόσο πλούσιες όσο και φτωχές γυναίκες και οι μοναχές δεν ήταν υποχρεωμένες να ακολουθούν τον αυστηρό κανόνα ενδυμασίας που επέβαλλαν αλλού οι άντρες ιερωμένοι. Ήταν επίσης μέντορας της θεολόγου και χριστιανής μύστριας Ελισάβετ του Σονάου.
  • Η ηγουμένη Ρελίντα μετέτρεψε το μοναστήρι του Χόχενμπεργκ σε πνευματικό και καλλιτεχνικό κέντρο για τις ευγενείς γυναίκες και δίδαξε πολλές από αυτές ανάμεσα στις οποίες ήταν και η Χέραντ του Λάντσμπεργκ. Η λόγια ηγουμένη Χέραντ του Λάντσμπεργκ αμφισβήτησε την καθιερωμένη άποψη της εποχής της ότι οι γυναίκες χρειάζονταν πνευματική καθοδήγηση και συνεχή παρακολούθηση από κάποιον τοπικό ιερέα και ότι η εκπαίδευσή τους απαιτούσε την συμμετοχή αντρών αυθεντιών καθώς είχε παρατηρήσει επανηλειμμένως από τη μία τις ελλείψεις που παρουσίαζαν συχνά οι επιβεβλημένοι άντρες εκπαιδευτές και από την άλλη τους περιορισμούς που επέβαλλαν στην εκπαιδευτική ύλη των γυναικών λόγω προκαταλήψεων (π.χ. πίστευαν ότι οι γυναίκες δεν χρειάζονταν μάθουν λατινικά και φιλοσοφία). Έτσι συνέγραψε την εικονογραφημένη εγκυκλοπαίδεια Hortus Deliciarium (Ο Κήπος των Απολαύσεων) που αντλούσε από τις πιο επίκαιρες και σύγχρονες πηγές της εποχής της με σκοπό την εκπαίδευση των γυναικών έτσι ώστε να μην υστερεί σε τίποτα από εκείνη των αντρών και να δίνει τη δυνατότητα στις γυναίκες να διακρίνουν ανάμεσα σε καλούς και κακούς ιερείς. Η εγκυκλοπαίδεια της Χέραντ, που γράφτηκε με τη συμμετοχή και πολλών άλλων γυναικών υπό την επίβλεψη της Χέραντ, ήταν τόσο πλήρης, άρτια και προηγμένη για την εποχή της που άρχισε να χρησιμοποιείται και στα αντρικά μοναστήρια.

13ος αιώνας

 

  • Η λόγια μύστρια Γερτρούδη η Μεγάλη ήταν η μοναδική που αρνήθηκε να υπακούσει το παπικό διάταγμα του 1298 με το οποίο ο πάπας Βονιφάτιος Η΄ μεταξύ άλλων επέβαλλε απαγόρευση στο να αναφέρεται ως γυναίκα η αγία Ιουνία έτσι ώστε να αποκρυφθεί το γεγονός πως τα πρώτα χρόνια του χριστιανισμού υπήρχε (τουλάχιστον) μία γυναίκα απόστολος.
  • Η περιοχή του Χέλφτα στο Άισλεμπεν της σημερινής Γερμανίας φημίζεται για το σημαντικό μεσαιωνικό μοναστήρι της στο οποίο άνθισε μία σειρά από πανίσχυρες ηγουμένισσες και σημαντικές λόγιες γυναίκες. Οι γυναίκες αυτές μπόρεσαν να αφήσουν το στίγμα τους στην ιστορία επειδή δημιούργησαν ένα δίκτυο αλληλοπροστασίας και αλληλεκπαίδευσης. Η λόγιες μύστριες Γερτρούδη η Μεγάλη και Μεχτίλδη του Χάκεμπορν έδρασαν και μπόρεσαν να συγγράψουν το έργο τους υπό την προστασία της ηγουμένης Γερτρούδης του Χάκεμπορν. Η Μεχτίλδη του Χάκεμπορν μάλιστα ήταν και δασκάλα και μέντορας της Μεγάλης Γερτρούδης. Η ηγουμένη Γερτρούδη του Χάκεμπορν επίσης ήταν ο μοναδικός άνθρωπος που παρείχε άσυλο στην τότε τυφλή, ηλικιωμένη, μόνη και διωκόμενη από την Εκκλησία Μεχτίλδη του Μαγδεβούργου που είχε τολμήσει στο έργο της να ασκήσει κριτική στο ανώτερο εκκλησιαστικό ιερατείο.

14ος αιώνας

 

  • Η Τζούλιαν του Νόργουιτς ήταν μια Αγγλίδα αναχωρήτρια που έγραψε ριζοσπαστικό θεολογικό έργο που άλλαξε το δυτικό χριστιανικό δόγμα και στο τέλος αγιοποιήθηκε από την καθολική εκκλησία.Το έργο της διασώθηκε μετά από τις προσπάθειες των γυναικών (και ενός άντρα) μοναχών της εκκλησίας του Αγίου Τζούλιαν που εργάστηκαν ακούραστα στο σκριπτώριο της εκκλησίας για να αντιγράψουν και να περισώσουν τα κείμενα της Τζούλιαν που έγραφε μέσα στο κελί της. Αργότερα δύο άλλες γυναίκες φρόντισαν να εκδοθεί το έργο της Τζούλιαν του Νόργουιτς και να γίνει προσιτό σε κάθε αναγνώστη. Η μία ήταν η Γερτρούδη Μορ, εγγονή του φιλόσοφου Τόμας Μορ (17ος αιώνας) και η άλλη ήταν η εκδότρια Γκρέις Γουόρακ (18ος-19ος αι.).

15ος αιώνας

 

  • Η ιππότισσα Χουάνα Γκαρθία βοηθήθηκε από την βασίλισσα Ισαβέλλα της Ισπανίας όταν χρειάστηκε να μεταμφιεσθεί σε άντρας προκειμένου να πάρει μέρος στον πόλεμο για την διαδοχή της Καστίλης. Υπό αυτή την έννοια μπορούμε επίσης να πούμε πως και η Χουάνα Γκαρθία βοήθησε την Ισαβέλλα να κατακτήσει τον θρόνο τη Καστίλης.
  • Η δούκισσα πολεμίστρια Κατερίνα Σφόρτσα, αν και ήταν νόθο παιδί του δούκα Γκαλεάτσο Σφόρτσα, υιοθετηθηκε από τη δεύτερη σύζυγό του, την Μπόνα της Σαβοΐας, που την μεγάλωσε σαν να ήταν δικό της παιδί. Η Κατερίνα μεγάλωσε και εκπαιδεύτηκε από δύο ισχυρές γυναίκες με έντονη πολιτική δράση, την Μπόνα της Σαβοΐας, και την γιαγιά της, την μητέρα του πατέρα της, την Μπιάνκα Μαρία Βισκόντι, που φρόντισαν να αναπτύξει την έντονη και δυναμική προσωπικότητα που θα χαρακτήριζε αργότερα όλη της τη ζωή ενώ έχει υποτεθεί πως τότε άρχισε να ενδιαφέρεται για την φαρμακοποιία και τις φαρμακευτικές ιδιότητες των φυτών υπό την επιρροή της Μπόνας της Σαβοΐας που διατηρούσε βοτανικό κήπο καθώς και προσωπικό φαρμακοποιό. Κατά την πιο δύσκολη στιγμή της ζωής της, όταν συνελήφθη μετά την πτώση του κάστρου του Φορλί αφού το είχε υπερασπισθεί με τρόπο που προκάλεσε τον θαυμασμό όλης της Ευρώπης και εξαναγκάσθηκε να αποποιηθεί την περιουσία της, η Ισαβέλλα των Έστε, μία από τις ισχυρότερες και πιο σημαντικές φυσιογνωμίες της ιταλικής πολιτικής σκηνής της Αναγέννησης, χρησιμοποίησε την επιρροή της για να την εκθειάσει και να την τιμήσει.
  • Η λόγια Κριστίν ντε Πιζάν ήταν η πρώτη γυναίκα που αμφισβήτησε την μισογυνική ματιά που διακατείχε την αρχαία και μεσαιωνική λογοτεχνία και χρησιμοποίησε τη μόρφωσή της και την επιρροή της ως λόγια για να καταγράψει τη ζωή και το έργο σημαντικών γυναικών της ιστορίας και της μυθολογίας και να μελετήσει τα αίτια για τις κοινωνικές διακρίσεις σε βάρος τους. Στο έργο της υποστήριζε ότι ήταν δικαίωμα των γυναικών να έχουν πρόσβαση στην εκπαίδευση και την μόρφωση και να μπορούν να χρησιμοποιούν τα ταλέντα τους και τις ικανότητές τους προς όφελος δικό τους και της κοινωνίας. Σήμερα το έργο της η Πόλη των Κυριών θεωρείται ένα από τα πιο βασικά φεμινιστικά κείμενα και αποτελεί πηγή για όσους πιστεύουν ότι οι γυναίκες θα πρέπει να έχουν ίσες εκπαιδευτικές δυνατότητες με τους άντρες. Η Κριστίν ντε Πιζάν επίσης είναι γνωστή για την συνήθειά της να προωθεί το έργο άλλων γυναικών και να συνεργάζεται μαζί τους. Χαρακτηριστικό είναι ότι πολλές φορές φρόντισε να κάνει ειδική αναφορά στα έργα της σε μία εικονογράφο το όνομα της οποίας έχει σήμερα χαθεί και την γνωρίζουμε μόνο ως Αναστασία.
  • Η Ιωάννα της Λωρραίνης, γνωστή και ως Ζαν ντ΄Αρκ, βοηθήθηκε κατά τη διάρκεια της ζωής της σημαντικά από διάφορες γυναίκες. Η Ζαν ντ΄Αρκ μπορεί να υπερασπίσθηκε το δικαίωμα του Καρόλου Ζ΄ στον θρόνο της Γαλλίας, αλλά ήταν η πεθερά του, η Γιολάνδη της Αραγωνίας, εκείνη που μίλησε υπέρ της και διαβεβαίωσε την παρθενία της προκειμένου η Ζαν ντ΄Αρκ να γίνει αποδεκτή από την αυλή και την Εκκλησία της Γαλλίας. Ήταν επίσης εκείνη που χρηματοδότησε και την εκστρατεία της Ζαν ντ΄Αρκ στην Ορλεάνη που ξεκίνησε και την δράση της. Όταν αργότερα η Ζαν ντ΄Αρκ αιχμαλωτίσθηκε από τους Βουργουνδούς ήταν μια άλλη γυναίκα και μάλιστα Βουργουνδή, η Ιωάννα του Λουξεμβούργου, που έκανε ό,τι μπορούσε για να βελτιώσει τις συνθήκες κράτησής της ενώ μπορεί και να συνέβαλλε στην καθυστέρηση της πώλησής της στους Άγγλους. Τέλος, η Άννα της Βουργουνδίας, σύζυγος του μεγαλύτερου εχθρού της Ζαν ντ΄Αρκ που στο τέλος την οδήγησε στην πυρά, διαβεβαίωσε για την παρθενία της Ζαν ντ΄Αρκ κατά τις έρευνες πριν από τη δίκη της. Αν και τέτοιου είδους έρευνες δεν ήταν σε θέση να βεβαιώσουν πραγματικά οτιδήποτε, στην πράξη επρόκειτο για επίσημες εγκρίσεις από τις ευγενείς γυναίκες της εποχής σε θέσεις εξουσίας. Η Ζαν ντ΄Αρκ αναγνώρισε τη βοήθεια που δέχτηκε από αυτές τις γυναίκες καθώς, όταν κατά την διάρκεια της δίκης της, τής ζητήθηκε να φορέσει γυναικεία ρούχα, εκείνη απάντησε πως θα το έκανε μόνο εφόσον της το ζητούσαν η Ιωάννα του Λουξεμβούργου και η Γιολάνδη της Αραγωνίας. Μετά τον θάνατό της επιχειρήθηκε να παρουσιασθεί ως αρνήτρια του φύλου της και ανταγωνίστρια των γυναικών.

16ος αιωνας

 

  • Η δούκισσα της Φερράρα, Ρενέ (που είχε γαλουχηθεί υπό την επιρροή της διάσημης θείας της Μαργαρίτας της Ναβάρρας η οποία ήταν γνωστή για τις προοδευτικές και ανθρωπιστικές της πεποιθήσεις), μετέτρεψε το παλάτι των Έστε σε ένα άτυπο καταφύγιο των μεταρρυθμιστικών ιδεών και φιλοξενούσε συχνά αντικομφορμιστές λόγιους ανάμεσα στους οποίους ήταν η ποιήτρια Βιττόρια Κολόνα, που με το έργο της είχε κινήσει τις υποψίες της Εκκλησίας και βρισκόταν υπό έρευνα από την Ιερά Εξέταση, αλλά και η λογοτεχνική ιδιοφυΐα Ολυμπία Μοράτα που εξορίσθηκε λόγω των θρησκευτικών της απόψεων και το έργο της απαγορεύθηκε από την Ιερά Εξέταση. Η δούκισσα Ρενέ μάλιστα φρόντισε η ίδια για την προοδευτική αλλά και απαιτητική μόρφωση της Ολυμπία Μοράτα όταν εκείνη ήταν παιδί και την μόρφωσε μαζί με την κόρη της, Άννα των Έστε. Επίσης, όταν κάποια στιγμή αργότερα η Μοράτα βρέθηκε σε αδυναμία να συντηρήσει την οικογένειά της ήταν η φίλη της Λαβίνια ντελά Ρόβερε που την στήριξε οικονομικά και της επέτρεψε να συνεχίσει το λογοτεχνικό της έργο.
  • Η εκλεκτόρισσα της Σαξονίας Άννα, γνωστή ως η πρώτη φαρμακοποιός της Γερμανίας, δημιούργησε το μεγαλύτερο αλχημικό εργαστήριο της Ευρώπης στο οποίο εκπαίδευε όσους νέους και νέες επιθυμούσαν να μάθουν την τέχνη της φαρμακοποιίας. Ανάμεσα σε αυτούς ήταν και η αλχημίστρια Άννα Μαρία Ζίγκλεριν. Η φίλη της Άννας, η δούκισσα του Μάνσφελντ Δωροθέα, που ήταν γιατρός, σε όλη της τη ζωή βοηθούσε τις γυναίκες που ασχολούνταν με την ιατρική και όσες είχαν ανάγκη, τις εκπαίδευε και τις προωθούσε. Με την συμβολή της Άννας, η Δωροθέα συγκέντρωσε, κατέγραψε και διατήρησε όπως αμέτρητες άλλες γυναίκες πριν από εκείνη, μία αρχαία ιατρική γνώση που δεν είχε να κάνει μόνο με τις ασθένειες και τα προβλήματα των γυναικών, αλλά με την ιατροφαρμακευτική περίθαλψη όλου του οίκου. Ένα χειρόγραφο της Δωροθέας σχετικά με τις επιπλοκές και τα προβλήματα του τοκετού βρέθηκε στην βιβλιοθήκη της Άννας. Πριν τον θάνατό της, η Δωροθέα, ακολουθώντας τις αρχαίωνες παραδόσεις των γυναικών θεραπευτών, αλλά και την συνήθεια των γυναικών της εποχής της, φρόντισε να μεταβιβάσει τις γνώσεις της σε άλλες γυναίκες.
  • Η Ταν Γιουνχσιάν ήταν γυναίκα γιατρός στην Κίνα κατά την εποχή της δυναστείας των Μινγκ που ειδικεύτηκε στην θεραπεία των γυναικών και ειδικά στα γυναικολογικά προβλήματα σε μια εποχή που οι λιγοστές γυναίκες ιατροί ήταν πολύτιμες γιατί τα συντηρητικά έθιμα της αυτοκρατορικής Κίνας εμπόδιζαν τις γυναίκες να καταφύγουν στους άντρες γιατρούς όταν είχαν πρόβλημα. Η Ταν Γιουνχσιάν αναλάμβανε ασθενείς τόσο από τα ανώτερα κοινωνικά στρώματα όσο και γυναίκες από την εργατική τάξη. Λόγω του γεγονότος ότι ήταν γυναίκα, η Γιουνχσιάν μπορούσε επίσης να κατανοήσει ιδιαίτερες ψυχολογικές πιέσεις που αφορούσαν τις γυναίκες όπως για παράδειγμα το άγχος μίας γυναίκας που δεν μπορούσε να κάνει παιδί ή την στενοχώρια κάποιας άλλης που ο σύζυγός της την παραμελούσε ή αποφάσιζε να φέρει παλλακίδα στην οικογένεια.
  • Η «ματωμένη κόμισσα» Ελισάβετ Μπάθορι, που έμεινε στην ιστορία ως η μεγαλύτερη κατά συρροή δολοφόνος γυναικών, συχνά χρησιμοποιούσε τη μεγάλη της εξουσία για να μεσολαβήσει για λογαριασμό κατατρεγμένων γυναικών που ζητούσαν δικαίωση.
  • Η αναγεννησιακή αυτοδίδακτη ζωγράφος και μοναχή Πλωτίλα Νέλι μπορεί να εκπαιδεύτηκε από κάποια άλλη μοναχή στην τέχνη της ζωγραφικής σε μία εποχή που οι γυναίκες δεν μπορούσαν να ασχοληθούν με τις τέχνες ούτε να εκπαιδευθούν. Γι΄αυτό και εκείνη εκπαίδευε άλλες γυναίκες στο εργαστήριό της.  Έτσι όχι μόνο μπορούσαν εκείνες να ασχοληθούν με την τέχνη αλλά και να βιοπορισθούν. Οι άλλες μοναχές εκτίμησαν ίσως το σημαντικότερο έργο της, έναν «Μυστικό Δείπνο», και το τίμησαν τοποθετώντας το σε περίοπτη θέση στο μοναστήρι τους. Κάποια στιγμή όμως το έργο αυτό χάθηκε αλλά ξανανακαλύφθηκε τη δεκαετία του ’90 και, μετά από τις επίπονες προσπάθειες μίας ομάδας γυναικών καλλιτεχνών, επιστημόνων, συντηρητριών και ειδικών υπό την ηγεσία της φιλάνθρωπου Τζέην Φόρτσιουν, αποκαταστάθηκε και εκτίθεται στο μουσείο του Σαν Μάρκο στη Φλωρεντία. Έτσι οι γυναίκες διέσωσαν το έργο της Πλωτίλα Νέλι που βοηθούσε τις άλλες γυναίκες να γίνουν επαγγελματίες καλλιτέχνες και ήταν εκείνες που την επανατοποθέτησαν στο πάνθεον των μεγάλων καλλιτεχνών του κόσμου.

17ος αιώνας

 

  • Η πουριτανή θρησκευτική ηγέτιδα Αν Χάτσινσον φυλακίσθηκε, εκδιώχθηκε και συκοφαντήθηκε επειδή αμφισβήτησε την ανδροκρατούμενη θρησκευτική ηγεσία της εποχής της και αγωνίστηκε ενάντια στον αποκλεισμό των γυναικών από τις θέσεις εξουσίας. Η Χάτσινσον έκανε εκκλησιαστικό κήρυγμα (κάτι που η Εκκλησία θεωρούσε αποκλειστικά αντρικό προνόμιο) και δίδασκε τις γυναίκες ότι δεν χρειάζονταν την κηδεμονία και την διαμεσολάβηση των συζύγων και των ιερέων προκειμένου να κατανοήσουν και να εφαρμόσουν τον λόγο του Θεού.
  • Η αστρονόμος Σοφία Μπράχε πήρε υπό την προστασία της την Λίβη Λαρσντότερ, την οποία εκπαίδευσε στην ιατρική και την αλχημεία. Η Λίβη Λαρσντότερ λέγεται ότι έζησε 123 χρόνια και έγινε γνωστή για το “θαυματουργό έμπλαστρό” της.
  • Η γιατρός και χημικός Μαρί Μερντράκ συνέγραψε την πρώτη χημική πραγματεία που γράφτηκε από γυναίκα που ήταν και ένα από τα πρώτα εκπαιδευτικά εγχειρίδια για γυναίκες. Σε μια εποχή που οι γυναίκες δεν επιτρέπονταν να εργάζονται, η Μερντράκ κατάφερε με την βοήθεια της Κόμισσας του Γκις, Μαργαρίτα Λουίζα Σουζάν ντε Μπετούν, που ήταν μέντοράς της, να αποκτήσει άδεια για να ανοίξει το δικό της αλχημικό εργαστήριο στο οποίο δέχονταν κάθε γυναίκα που ήθελε να εκπαιδευθεί μαζί της.

18ος αιώνας

 

  • Η πολιτικός Άμπιγκεϊλ Άνταμς υποστήριξε το δικαίωμα ιδιοκτησίας για τις παντρεμένες γυναίκες καθώς και το δικαίωμα εκπαίδευσης για όλες τις γυναίκες. Αν και υποστήριζε τον ρόλο των γυναικών στον οικιακό χώρο, θεωρούσε πως εκείνες δεν έπρεπε να είναι υποχρεωμένες να ζουν μόνο ως σύντροφοι και συμπαραστάτες των συζύγων τους και πως η εκπαίδευση θα τους παρείχε την δυνατότητα να βελτιώσουν τη ζωή των παιδιών τους και των συζύγων τους. Επίσης θεωρούσε πως οι γυναίκες δεν ήταν υποχρεωμένες να υπακούν σε νόμους που τις αδικούσαν. Το 1776 μάλιστα κατέθεσε επιστολή στο Κογκρέσο στο οποίο το καλούσε «να θυμηθεί τις γυναίκες» και να μην δίνει απεριόριστη δύναμη στα χέρια των αντρών που συχνά την καταχρούνταν σε βάρος των γυναικών.
  • Η αυτοκράτειρα Μαρία Θηρεσία απαγόρευσε τα βασανιστήρια και τη δίωξη των μαγισσών και έφτιαξε τις πρώτες μαιευτικές κλινικές στην Αυστρο-Ουγγαρία καθώς και νοσοκομεία για ανύπαντρες μητέρες. Μέχρι τότε οι γυναίκες γεννούσαν στο σπίτι και συχνά πέθαιναν από ελλειπή υγειονομικά μέτρα. Κατά τα 40 χρόνια της βασιλείας της αξιοποίησε πολλές γυναίκες ως διπλωμάτισσες όπως την εκλεκτόρισσα της Σαξονίας Αντωνία της Βαυαρίας που εκτός από εξαιρετική πολιτικός ήταν και πολυτάλαντη καλλιτέχνης που ζωγράφιζε, τραγουδούσε, έπαιζε τσέμπαλο και συνέθετε όπερες με τεράστια εμπορική επιτυχία. Η ίδια η Μαρία Θηρεσία βοηθήθηκε στην αρχή της βασιλείας της από την αυτοκράτειρα της Ρωσίας Ελισάβετ Πετρόβνα.

19ος αιώνας

 

  • Η αστρονόμος και μαθηματικός Μαίρη Σόμερβιλ υποστήριζε τα δικαιώματα των γυναικών, ειδικά το δικαίωμά τους να μορφώνονται και να ζουν ελεύθερες όπως επιθυμούν (ειδικά από την στιγμή που η ίδια αντιμετώπισε τόση εχθρότητα στις σπουδές της) αλλά και το δικαίωμα των γυναικών να ψηφίζουν και να έχουν πολιτικά δικαιώματα και υποστήριζε ανοιχτά και έντονα τις σουφραζέτες. Το 1866 μάλιστα ήταν μία από εκείνους που υπέγραψαν την διαμαρτυρία του φιλόσοφου Τζον Στιούαρτ Μιλ προκειμένου να αποκτήσουν οι γυναίκες το δικαίωμα ψήφου. Ήταν επίσης δασκάλα και πρότυπο για την μαθηματικό Άντα Λάβλεϊς.
  • Η παλαιοντολόγος Μαίρη Άννιν εκπαιδεύτηκε και υποστηρίχθηκε στα πρώτα χρόνια της καριέρας της όταν ήταν άγνωστη και τραγικά φτωχή από τις αδελφές Λουίζ και Μάργκαρετ Φίλποτ και κυρίως από την παλαιοντολόγο Ελίζαμπεθ Φίλποτ. Κατά τη διάρκεια της ενήλικης ζωής της είχε πάντα τη στήριξη της φίλης της Άννας Μαρίας Πίνεϊ ενώ συνεργάστηκαν μαζί της και προώθησαν την καριέρα της η γεωλόγος Σαρλότ Μάρτσισον και η παλαιοντολόγος Μαίρη Μπάκλαντ. Η Μάρτσισον επίσης αγωνίσθηκε για να επιτρέπεται στις γυναίκες να παρακολουθούν επιστημονικές διαλέξεις. Αργότερα η ίδια η Μαίρη Άννιν εκπαίδευσε τη Φράνσις Μπελ.
  • Η φυσιοδίφης και συγγραφέας Βεατρίκη Πότερ υποστήριζε τις Προσκοπίνες και βοήθησε να μορφωθούν οι πολυάριθμες ανιψιές του άντρα της.
  • Κατά τη διάρκεια της Ελληνικής Επανάστασης του 1821 πολλές γυναίκες βοήθησαν τον αγώνα είτε με χρήματα, δωρεές και μεταφορά τροφίμων και πολεμοφοδίων στους πολεμιστές, είτε με ενεργή συμμετοχή στον πόλεμο. Άλλες πλούσιες Ελληνίδες αλλά και ξένες φιλελληνίδες ίδρυσαν φτωχοκομεία, ορφανοτροφεία και κολέγια θηλέων και προώθησαν τον φιλελληνισμό και την υποστήριξη του ελληνικού αγώνα ανεβάζοντας φιλελληνικά θεατρικά έργα στο εξωτερικό, κυκλοφορώντας φιλελληνικά φυλλάδια, ποιήματα και πεζά και επηρεάζοντας άντρες εξουσίας υπέρ των Ελλήνων.
  • Η βασίλισσα των Ελλήνων, Όλγα ασχολήθηκε έντονα με τη φιλανθρωπία και ίδρυσε πολλά νοσοκομεία καθώς και τις πρώτες φυλακές γυναικών και ανηλίκων στην Ελλάδα. Πήρε επίσης υπό την προστασία της την αρχαιολόγο Χάριετ Μπόιντ που τότε δεν είχε τη στήριξη κανενός επειδή ήταν γυναίκα, ενώ την εποχή εκείνη βοηθούσε τους Έλληνες ως νοσοκόμα στο μέτωπο της Θεσσαλίας κατά τον Ελληνοτουρκικό πόλεμο του 1897. Επίσης κομβικής σημασίας για την εξέλιξη της καριέρας της Χάριετ Μπόιντ ήταν η συνεισφορά της Γραμματέα του Αρχαιολογικού Ινστιτούτου Αμερικής που φρόντισε να προωθήσει την Μπόιντ και το έργο της, της εξασφάλισε χρηματοδότηση και ίδρυσε ένα ταμείο που θα της προσέφερε πόρους και στο μέλλον. Η γυναίκα αυτή είναι σήμερα γνωστή μόνο ως «κυρία Στήβενσον». Η ίδια η Μπόιντ, που ασχολήθηκε με την αρχαιολογία εμπνευσμένη από την εξερευνήτρια Αμέλια Έντουαρντς και την αρχαιολόγο Τζέην Έλεν Χάρισον, επέλεγε γυναίκες συνεργάτιδες που κοντά της απέκτησαν εμπειρία και τους δόθηκε η δυνατότητα να αποκτήσουν φήμη στον τομέα της αρχαιολογίας, όπως η συμμαθήτριά της Μπλανς Χουίλερ και η Έντιθ Χολ Ντόχαν.

20ος αιώνας

 

  • Η συμβολή των γυναικών στην Ελληνική Επανάσταση του 1821 μετά την απελευθέρωση αποσιωπήθηκε και ξεχάστηκε αλλά γυναίκες όπως οι φεμινίστριες Καλιρρόη Παρρέν και Σωτηρία Αλιμπέρτη και οι συνεργάτιδές τους έφεραν πάλι αυτές τις γυναίκες και το έργο τους στην επιφάνεια συγκεντρώνοντας πολλές διάσπαρτες πληροφορίες για αυτές και δημοσιεύοντάς τες στην «Εφημερίδα των Κυριών».
  • Η Φίμπι Ένσμινγκερ Μπερν συνέβαλλε κομβικά στην απόκτηση ψήφου από τις γυναίκες στο Τενεσί των Η.Π.Α. επηρεάζοντας τον γιο της να ψηφίσει υπέρ, ψήφος που αποδείχθηκε καθοριστικός για το αποτέλεσμα.
  • Η σουφραζέτα και φιλάνθρωπος Κάθριν ΜακΚόρμικ βοήθησε οικονομικά αλλά και ενεργά (π.χ. εισάγοντας παράνομα διαφράγματα από την Ευρώπη στις Η.Π.Α.) τη νοσοκόμα και ακτιβίστρια για την αντισύλληψη Μάργκαρετ Σάνγκερ. Όταν η τελευταία ζήτησε από τον βιολόγο Γκρέγκορι Πίνκους να ερευνήσει για την δημιουργία ενός χαπιού που θα βοηθούσε στην γυναικεία αντισύλληψη (που μέχρι τότε θεωρούνταν κάτι ανήθικο και ήταν παράνομο αλλά κυρίως εξαιρετικά επικίνδυνο για τις γυναίκες) η ΜακΚόρμικ χρηματοδότησε το μεγαλύτερο μέρος της έρευνας με την προσωπική της περιουσία. Ίδρυσε επίσης τον ξενώνα Στάνλεϊ ΜακΚόρμικ για γυναίκες προκειμένου να έχουν ένα μέρος να μένουν οι γυναίκες που ήθελαν να σπουδάσουν στο MIT γεγονός που οδήγησε στην αύξηση των φοιτητριών από το 3% στο 40%.
  • Η φιλάνθρωπος Τζορτζίνα Σκάιλερ τοποθέτησε το 1903 στη βάση του αγάλματος της Ελευθερίας στη Νέα Υόρκη το ποίημα της ποιήτριας και ακτιβίστριας για τα ανθρώπινα δικαιώματα Έμμα Λάζαρους «Ο Νέος Κολοσσός» που μετέτρεψε το άγαλμα από σύμβολο ρεπουμπλικανισμού σε σύμβολο μητρικής ισχύος και ισότητας. Η φράση του ποιήματος «δώστε σε μένα τους φτωχούς, τους καταφρονεμένους σας» έγινε σύμβολο των Η.Π.Α. ως χώρα που προωθεί την ελευθερία και τα τα ανθρώπινα δικαιώματα αλλά και ως χώρα υποδοχής μεταναστών η εργασία των οποίων συνέβαλλε στην ανάπτυξή της.
  • Το 1914 η Μαρί Κιουρί έλαβε χρηματική υποστήριξη από την Ένωση Γυναικών της Γαλλίας για να δημιουργήσει τις λεγόμενες «μικρές Κιουρί» που δεν ήταν τίποτε λιγότερο από αυτοκίνητα εξοπλισμένα με ραδιολογικά μηχανήματα και σκοτεινούς θαλάμους εμφάνισης ακτινογραφιών που πήγαιναν στο πεδίο της μάχης κατά την διάρκεια του Α΄Π.Π. για να βοηθήσουν τους γιατρούς στις εγχειρίσεις των τραυματισμένων στρατιωτών. Τα μηχανήματα αυτά χειρίζονταν 150 γυναίκες κάτω από εξαιρετικά δύσκολες συνθήκες που εκπαίδευσε η ίδια η Μαρί Κιουρί.
  • Η φεμινίστρια και σουφραζέτα γλύπτρια Αδελαΐδα Τζόνσον είχε αφιερώσει το έργο της στο κίνημα για την διεκδίκηση των δικαιωμάτων των γυναικών. Το 1921 κατασκεύασε άγαλμα στη μνήμη της ιστορικής νίκης των γυναικών το προηγούμενο έτος που είχαν καταφέρει μετά από αγώνες να κερδίσουν το δικαίωμα ψήφου στις Η.ΠΑ.. Το άγαλμα, που προορίζονταν να κοσμήσει τον Λευκό Οίκο, απεικόνιζε τις πρωτοπόρες στον αμερικάνικο αγώνα για το δικαίωμα των γυναικών να ψηφίζουν Λουκριτία Μοτ, Ελίζαμπεθ Κάντι Στάντον και Σούζαν Άντονι. Τα χρήματα για την κατασκευή του είχε φροντίσει να συγκεντρώσει η ακτιβίστρια σουφραζέτα Άλβα Μπελμόντ. Το Κογκρέσο όμως, που αποτελούνταν αποκλειστικά από άντρες, έκρυψε το άγαλμα σε ένα υπόγειο μέχρι το 1995 όταν, μετά από πιέσεις των γυναικείων οργανώσεων και των γυναικών γερουσιαστών, το άγαλμα μεταφέρθηκε στη Ροτόντα του Καπιτωλίου με χρήματα που είχαν και πάλι συγκεντρώσει οι γυναίκες.
  • Η Μάρτι Γκόνταρντ την δεκαετία του ’70 εφηύρε το «κουτί βιασμού» που για πρώτη φορά επέτρεπε στην αστυνομία σε περίπτωση βιασμού να συλλέγει στοιχεία από το σώμα του θύματος και τον τόπο του εγκλήματος και να τα διατηρεί έτσι ώστε να εξετασθούν και να στοιχειοθετηθεί το έγκλημα. Μέχρι τότε ο βιασμός δεν αποδεικνύονταν αντικειμενικά, τα στοιχεία χάνονταν και το θύμα έπρεπε να αποδείξει με άλλους τρόπους την τέλεση του εγκλήματος με αποτέλεσμα οι περισσότεροι βιασμοί να μην μπορούν να αποδειχθούν. Την δόξα όμως για την εφεύρεση αυτή πήρε αργότερα ένας άντρας.

ΟΙ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΑΛΛΑΖΟΥΝ ΤΟΝ ΚΟΣΜΟ