Αυτή, δεν την ψηφίζω!

ΓΙΑΤΙ ΟΙ ΓΥΝΑΙΚΕΣ ΔΕΝ ΨΗΦΙΖΟΥΝ ΓΥΝΑΙΚΕΣ

Κατά την διάρκεια της προεκλογικής περιόδου των προεδρικών εκλογών στις ΗΠΑ το περασμένο φθινόπωρο, επειδή η υποψηφιότητα της Χίλαρι Κλίντον “πλασαρίστηκε” ως μία φεμινιστική υποψηφιότητα “στο όνομα όλων των γυναικών”, πολλοί θεώρησαν ότι οι γυναίκες τουλάχιστον θα την ψήφιζαν μαζικά. Η πραγματικότητα, όμως, ήταν διαφορετική. Το 53% των λευκών γυναίκων (σε σύγκριση με το 63% των λευκών αντρών) ψήφισε τον Ντόναλντ Τραμπ. Κάποιοι βιάστηκαν να πουν ότι η Κλίντον έπεσε θύμα της αντιδημοφιλίας της, αλλά αυτό δεν εξηγεί το γιατί πολλές γυναίκες αποφεύγουν συστηματικά να ψηφίζουν γυναίκες σε κάθε εκλογική αναμέτρηση. Τι είναι εκείνο που κάνει ορισμένες γυναίκες να διακρίνουν αρνητικά τις ομόφιλές τους και γιατί η Χίλαρι Κλίντον ήταν τόσο αντιδημοφιλής; Η αμερικάνικη περίπτωση δίνει μία πρώτης τάξη ευκαιρία να μελετήσουμε ένα γενικότερο, παγκόσμιο φαινόμενο:

Οι γυναίκες μπορεί να υποφέρουν από μισογυνισμό όσο και οι άντρες.

Το “φαινόμενο Τραμπ” δεν ήταν αποτέλεσμα της λεγόμενης “αντισυστημικής ψήφου” (πόσο αντισυστημικό άραγε μπορεί να θεωρηθεί να ψηφίζεις έναν σεξιστή, ρατσιστή εκατομμυριούχο;) αλλά αποτέλεσμα πολλών κοινωνικών δυναμικών που οδήγησαν στην δημιουργία του, μία από τις οποίες ήταν και η περίφημη “γυναικεία ψήφος” που αποδείχθηκε τελικά ότι δεν υπάρχει. Με βάση τα στατιστικά, από τις γυναίκες που τον ψήφισαν οι περισσότερες ήταν λευκές με χαμηλό εκπαιδευτικό υπόβαθρο. Αυτό το τελευταίο φαίνεται να είναι κλειδί στην απόφαση ψήφου για πολλές γυναίκες.
Γενικά, οι γυναίκες με υψηλή εκπαίδευση και περισσότερο κοινωνικό και οικονομικό κεφάλαιο, μπορεί να αισθάνονται κάποια συγγένεια με μία φιλόδοξη, ικανή και δραστήρια γυναίκα όπως η Κλίντον. Μπορεί να αισθάνονται περήφανες που μία ισχυρή γυναίκα μπαίνει μπροστά και τα καταφέρνει σε αντρικές αρένες και είναι πιο πρόθυμες να υποστηρίξουν τέτοιες γυναίκες. Όμως, οι γυναίκες με λιγότερη κοινωνική αυτονομία μπορεί να αισθάνονται ότι πρέπει να υποστηρίξουν περισσότερο παραδοσιακές αξίες που υπογραμμίζουν την υποχρέωση των αντρών να συντηρούν τις γυναίκες. Η παραδοσιακή, συντηρητική, λευκή κοινωνία που υποσχέθηκε ο Τραμπ έκανε τις γυναίκες με χαμηλή κοινωνική ανεξαρτησία να αισθανθούν μεγαλύτερη ασφάλεια σε έναν κόσμο όπου οι γυναίκες μπορεί να θεωρούνται κατώτερες, αλλά οι άντρες είναι υποχρεωμένοι να τις φροντίζουν. Αντίθετα, οι γυναίκες που αισθάνονται ότι μπορεί να τα καταφέρουν μόνες του, υποστηρίζουν περισσότερο την ισότητα και τις ευκαιρίες για τις γυναίκες να ανελιχθούν στην εργασία τους και να την συνδυάσουν με την οικογένεια.

Βέβαια, δεν είναι όλες οι εξηγήσεις τόσο αθώες. Το γεγονός ότι ήταν οι λευκές γυναίκες εκείνες που στήριξαν τον Τραμπ περισσότερο έχει κάτι να πει για τον ρατσισμό. Ο Τραμπ στήριξε όλη του την εκλογική καμπάνια στον ρατσισμό και την ξενοφοβία. Απευθύνθηκε στους λευκούς και τους υποσχέθηκε ότι θα στηρίξει τα προνόμιά τους σε βάρος όλων των υπολοίπων, συμπεριλαμβανομένων και των γυναικών. Αυτό που έδειξαν τα αποτελέσματα των εκλογών ήταν ότι οι λευκές γυναίκες, όταν βρέθηκαν μπροστά στο δίλημμα αν θα ψηφίσουν με βάση το φύλο τους ή με βάση την φυλή τους, επέλεξαν το δεύτερο. Παρά το γεγονός ότι ο Τραμπ επανειλλημένως και αμετανόητα υποτίμησε και προσέβαλλε τις γυναίκες συνολικά, οι λευκές γυναίκες επέλεξαν να ψηφίσουν υποστηρίζοντας τους λευκούς άντρες. Προτίμησαν να διατηρήσουν τον σεβασμό των λευκών συζύγων, πατεράδων και αδελφών τους από το να υποστηρίξουν όλους τους υπόλοιπους, μαζί και τον εαυτό τους. Ο τρόπος που ψήφισαν ήταν η ζωντανή απόδειξη ότι οι γυναίκες μπορούν να είναι εξίσου ρατσίστριες με τους άντρες.

Όμως, ο ρατσισμός από μόνος του δεν αρκεί να εξηγήσει το γιατί οι γυναίκες (όχι μόνο οι λευκές) δεν ψήφισαν όσο ήταν αναμενόμενο την Χίλαρι Κλίντον. Η δημοσιογράφος Αμάντα Μαρκότ φαίνεται να αντιλαμβάνεται κάτι που για πολλούς είναι αδιανόητο: Η ψήφος των γυναικών δεν επηρεάστηκε μόνο από τον ρατσισμό αλλά και από τον μισογυνισμό! “Κοιτάζω την εικόνα με τον Τραμπ και τη Μελάνια που ψηφίζουν” γράφει η Μαρκότ “και αρχίζω να πιστεύω ότι κάτι άλλο συμβαίνει. Πιστεύω ότι το γιατί οι άντρες τον υποστηρίζουν είναι πολύ πιο άσχημο από ότι αντέχουμε. Αντί να παραδεχτούμε ότι οι άντρες στη ζωή μας μισουν τις γυναίκες, είναι πιο εύκολο να δώσουμε άλλες εξηγήσεις: Ο Τραμπ κάνει πλάκα! Αυτές οι φεμινίστριες υπερβάλλουν! Η Χίλαρι Κλίντον είναι απαίσια μάγισσα. Δεν είναι απλά ότι έχει δαιμονοποιηθεί από τις ίδιες μισογυνικές δυνάμεις που ανέβασαν τον Τραμπ.

Αυτό είναι που κάνει την εικόνα του Ντόναλντ και της Μελάνια τόσο αποκαλυπτική. Πολλοί από εμάς πιστεύουν -ή φοβούνται- ότι μεγάλες ομάδες από γυναίκες έχουν κηρύξει μια κρυφή επανάσταση και ότι η εξωτερική υποταγή τους κρύβει μια ψυχή που πιστεύει ότι οι γυναίκες είναι ίσες. Αλλά στην πραγματικότητα είναι πιο απλό για τις γυναίκες να παραχωρήσουν, όχι μόνο την εξωτερική τους συμπεριφορά, αλλά και την ψυχή τους στο σεξιστικό σύστημα.”
Μία γυναίκα που ζει σε μία κοινωνία όπου η αξία της μετράται με βάση κυρίως το πόσο επιθυμητή την θεωρούν οι άντρες τότε σίγουρα θα εμπλακεί σε έναν οριζόντιο ανταγωνισμό με τις άλλες γυναίκες που δεν θα μπορεί να κερδίσει ποτέ. Ένας τρόπος για να γίνει αρεστή στους άντρες είναι να ταυτίσει τα συμφέροντά της με τα δικά τους ελπίζοντας να την προστατέψουν. Εκείνες οι γυναίκες που δικαιολόγησαν τη συμπεριφορά του Τραμπ γιατί “έτσι είναι οι άντρες” κατά πάσα πιθανότητα έχουν δικαιολογήσει με τον ίδιο τρόπο κάποιον άντρα στη ζωή τους που κάνει τα ίδια.

“Είναι ελκυστικό να πιστεύεις ότι αν συμμετέχεις κι εσύ στον μισογυνισμό τότε θα σε λυπηθούν” γράφει η Μαρκότ. “Αποκάλεσε τις άλλες γυναίκες ανήθικες και εσύ θα δείχνεις έντιμη. Αποκάλεσέ τες σκύλες και μάγισσες και εσύ θα δείχνεις συγκριτικά πιο ευχάριστη. Συμφώνησε ότι κάτι δεν πάει καλά με τη φωνή της Κλίντον και η δική σου φωνή θα ακουστεί πιο εύηχη. Μέχρι κάποιο σημείο, αυτό είναι σωστό. Πολλοί άντρες είναι πρόθυμοι να δείξουν την επιβράβευσή τους σε γυναίκες που επικρίνουν τις άλλες γυναίκες. Αλλά η αντρική αποδοχή έρχεται πάντα με όρους. Δείξε ότι έχεις τα ίδια χαρίσματα που έκαναν αντιδημοφιλή την Κλίντον -φιλοδοξία, αξιοπρέπεια, κότσια- και η αποδοχή τους εξαφανίζεται” Βλέπουμε αυτή την γυναικεία παράδοση και, όμως,την θεωρούμε λιγότερο σημαντική από την οικονομία ή το μίσος για τους “παράνομους βιαστές” όπως αποκάλεσε τους μετανάστες ο Τραμπ. Γατί άλλωστε, αν υπάρχει μια εξήγηση που πάντα διαγράφεται ως αβάσιμη, είναι ο σεξισμός. Ποτέ δεν φταίει αυτός. Ακόμα και οι γυναίκες δεν δέχονται την εξήγηση του σεξισμού. Στο κάτω γιατί να έχει σημασία αν ψηφίζουμε άντρες ή γυναίκες; Αρκεί να κάνουν τη δουλειά. Όμως, η αλήθεια είναι ότι ζούμε σε έναν κόσμο όπου οι άντρες που αναζητούν την εξουσία είναι αληθινοί άντρες ενώ οι φιλόδοξες γυναίκες είναι αναξιόπιστες και ψεύτικες. Και κάπου εδώ, ανάμεσα στον εσωτερικευμένο (ακόμα και από τις γυναίκες) μισογυνισμό και την λευκή κυριαρχία βρίσκεται η εξήγηση της δημοφιλίας του Τραμπ. Στην καλύτερη περίπτωση πρόκειται για ασυνείδητη διαδικασία.


Γιατί το να έχει κανείς εξουσία δεν έχει να κάνει απλά με την κατοχή της, αλλά με την επιβολή της. Η εξουσία μας δείχνει πως αντιλαμβανόμαστε τον εαυτό μας. Παντού γύρω μας, όχι μόνο στην Αμερική, θα δούμε γυναίκες που μισούν τις άλλες γυναίκες σε όλους τους τομείς, στη δουλειά, ή στην παρέα, στο σπίτι ή στην τηλεόραση. Εκείνες που δεν θέλουν γυναίκα προϊσταμένη.Εκείνες που δεν θέλουν οι γυναίκες να αντιμετωπίζονται ευνοϊκά γιατί είναι “άδικο”. Εκείνες που γουστάρουν τις τσόντες και τα στριπ κλαμπς όσο και οι άντρες. Εκείνες που θεωρούν βλασφημία να γίνονται οι γυναίκες ιερείς. Εκείνες που δεν αναγνωρίζουν το δικαίωμα άλλων γυναικών να μην γεννάνε παιδιά που δεν θέλουν. Εκείνες που κρίνουν την εμφάνιση και το σώμα των άλλων γυναικών. Και άλλες πολλές. Πως να μας κάνει έκπληξη, λοιπόν, το ότι ο μισογυνισμός δεν αφορά μόνο τους άντρες; Όπως είπε ο Αμερικάνος κωμικός Μέντσκεν “μισογύνης είναι εκείνος που μισεί τις γυναίκες όσο μισούν οι γυναίκες τις άλλες γυναίκες.”

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s