Θυμωμένοι Λευκοί Άνδρες

Η ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΙΚΗ ΟΨΗ ΤΟΥ ΑΝΤΡΙΚΟΥ ΠΡΟΝΟΜΙΟΥ

Από την “αναπόφευκτη” εκλογή της Χίλαρι Κλίντον
στην προεδρεία των ΗΠΑ περάσαμε εν μία νυκτί στην “εποχή Τραμπ” της εσωστρέφειας, της ξενοφοβίας και του εθνικιστικού “ματσισμού”. Πολλοί προσπάθησαν να δικαιολογήσουν τη αναπάντεχη νίκη ενός ομοφοβικού, σεξιστή και ρατσιστή ανίδεου δίνοντας ρασιοναλιστικές, οικονομικές εξηγήσεις. Ήταν, όμως, η νίκη του Τραμπ αποτέλεσμα της οικονομικής ανασφάλειας της μέσης τάξης της Αμερικής ή μήπως ήταν μια βαθύτερη και κρυφή ανασφάλεια των προνομιούχων που οδήγησε εκεί; Μία δημοσιογράφος και ένας ψυχολόγος δίνουν την δική τους εξήγηση.

Η Αμάντα Μαρκότ είναι μια δημοσιογράφος που έχει ασχοληθεί εκτεταμένα με τον σεξισμό και των ρατσισμό και παρακολουθώντας το όσα συνέβαιναν στη χώρα της κατά την διάρκεια των τελευταίων εκλογών δεν μπορούσε παρά να μιλήσει για αυτό που όλοι έδειχναν να φοβούνται να παραδεχτούν: Η νίκη Τραμπ δεν ήταν ακόμα ένα εκλογικό αποτέλεσμα αλλά η έκφραση ενός υπόγειου κύματος μίσους εναντίον, όχι μόνο των γυναικών, αλλά όλων των μειοψηφιών που τα τελευταία χρόνια έδειχναν να διαβρώνουν το παραδοσιακό σύστημα προνομίων των λευκών.

“Χωρίς αμφιβολία οι υποστηρικτές του Τραμπ ήταν άνθρωποι που αισθάνονταν ότι έχαναν κάτι” έγραψε σε σχετικό της άρθρο στο “Salon”. “Αλλά αυτό που έχαναν δεν ήταν δικό τους εξαρχής. Τα προνόμια που δεν κέρδισαν. Η “επανάσταση του Τραμπ” ξεκίνησε από λευκούς άντρες που παρακολουθούν τις γυναίκες και τους έγχρωμους να κερδίζουν σταδιακά την ισότητα. Επαναστατούν ενάντια στην κατάρρευση της πεποίθησης ότι οι λευκοί άντρες είναι καλύτεροι και πιο σημαντικοί από οποιονδήποτε άλλον, απλά και μόνο επειδή υπάρχουν. Δεν ήταν, επίσης, τυχαίο ότι οι περισσότεροι που υποστήριζαν την θεωρία της “οικονομικής ανασφάλειας” ήταν και οι ίδιοι λευκοί άντρες, που ίσως προσπαθούσαν να δημιουργήσουν ένα αφήγημα που θα έκανε τους ανθρώπους να τους δουν με λίγο περισσότερη συμπάθεια.

Ο ψυχολόγος Μπράιαν Βελτς έχει κι αυτός την άποψη ότι η οικονομική εξήγηση της νίκης του τραμπ ήταν απλά μια δικαιολογία. Γράφει σε ένα άρθρο του: “Το να χάνει κανείς προνόμια είναι οδυνηρό και ντροπιαστικά αποκαλυπτικό. Φυσικά, οι περισσότεροι άντρες που αισθάνονται έτσι δεν το καταλαβαίνουν. Γι αυτούς είναι απλά ένα απροσδιόριστο αίσθημα αντιπάθειας για την Χίλαρι Κλίντον. Για τα εκατομμύρια άντρες αμερικάνους που μισούν την Χίλαρι, μια οποιαδήποτε εξήγηση, πραγματική ή φανταστική, σημαντική ή ασήμαντη, είναι αρκετή για να “εξηγήσει” την αυθόρμητη αντίδρασή τους.

Όπως μου εξήγησε ο εκπρόσωπός του, Μίλο Γιαννόπουλος, όταν τον συνάντησα, ο ίδιος και όλοι όσοι υποστηρίζουν τον Τραμπ, δεν ενδιαφέρονται αν θα φέρει την καταστροφή στη χώρα. Αρκεί μόνο να “τη φέρει” στις δυνάμεις της “πολιτικής ορθότητας”. Αυτή είναι μια λιγότερο ευχάριστη εξήγηση για την δημοφιλία του Τραμπ από ότι η φαντασίωση ότι οι λευκοί ψηφοφόροι εργατικής τάξης τον μπέρδεψαν με οικονομικό σωτήρα, αλλά είναι επίσης και η εξήγηση που τυχαίνει να είναι και η σωστή.”

Ενώ η απώλεια προνομίων είναι κάτι αληθινό, δεν είναι όμως θέμα υλικών αγαθών. Πρόκειται περισσότερο για την απώλεια του δικαιώματος να αισθάνεται κανείς ότι δικαιούται να κατέχει το προνόμιο. Η Μαρκότ εξηγεί πως κάτι τόσο άπιαστο μπορεί να έχει απτές και τραγικές συνέπειες: “Η γενική αίσθηση ανωτερότητας απέναντι στους άλλους ανθρώπους είναι δύσκολο να μετρηθεί. Δεν είναι μια δουλειά ή ένας μισθός ή κάποιο άλλο υλικό πράγμα για να το δείξεις και να πεις “Εντάξει, είναι δύσκολο να το χάσεις αυτό”. Φυσικά είναι απαίσιο και ανήθικο να το αισθάνεται κανείς αυτό αλλά είναι λάθος να πιστεύει κανείς ότι, επειδή η λευκή ανωτερότητα δεν μπορεί να μετρηθεί, δεν είναι και σημαντική. Μετράει περισσότερο από τα υλικά αγαθά ή την οικονομική ασφάλεια.

Πάρτε για παράδειγμα την εξέγερση στην Τούλσα το 1921 όταν λευκοί κάτοικοι της Οκλαχόμα εισέβαλλαν σε μία εύπορη έγχρωμη κοινότητα, σκότωσαν 300 άτομα και βασικά έκαψαν 35 οικοδομικά τετράγωνα. Έτσι κατέστρεψαν τις οικονομικές προοπτικές της μαύρης κοινότητας της Τούλσα για γενιές.

Οι εξεγερθέντες δεν το έκαναν αυτό επειδή οι μαύροι τους έπαιρναν κάτι επειδή είχαν ωραία πράγματα στα σπίτια τους. Δεν ανησυχούσαν ότι οι μαύροι τους έπαιρναν τις δουλειές. Δεν ήθελαν να βλέπουν τους μαύρους να έχουν ωραία πράγματα γιατί αυτό ερχόταν σε αντίθεση με την ιδέα των λευκών ότι το να έχει κανείς ωραία πράγματα είναι ένα προνόμιο που θα έπρεπε να έχουν μόνο αυτοί.”


Ο φόβος που άρχισαν να αισθάνονται οι προνομιούχοι δεν είχε απαραίτητα λογική βάση αλλά αυτό δεν τον έκανε λιγότερο επικίνδυνο ή λιγότερο αληθινό. Το αποτέλεσμα ήταν μία πραγματική νίκη ενός μισαλλόδοξου άντρα, εντελώς ανεπαρκή για την θέση που κατέλαβε.

“Ο Τραμπ κέρδισε γιατί τον ψήφισαν οι άντρες για να απορρίψουν την ηγεσία της Χίλαρι Κλίντον. Ο αντιφεμινσμός, ακριβώς όπως και ο ρατσισμός, δεν είναι κάτι λογικό. Αντίθετα, μάλιστα υπάρχουν πολλοί λόγοι για τους οποίους η ισότητα των γυναικών ευνοεί τους άντρες με πολλούς και διάφορους απτούς και αδιόρατους τρόπους. Το να έχουν οι γυναίκες πρόσβαση σε αντισύλληψη και να μπορούν να διακόπτουν τις κυήσεις, ευνοεί τους άντρες, όχι μόνο γιατί μπορούν να έχουν περισσότερο και καλύτερο σεξ, αλλά γιατί η ανεπιθύμητη απόκτηση παιδιών προκαλεί τις ίδιες οικονομικές πιέσεις στη ζωή των αντρών όπως και των γυναικών. Το να είναι οι γυναίκες ικανές να εργαστούν και να πληρώνονται εξίσου με τους άντρες ευνοεί και τους τελευταίους γιατί φέρνει περισσότερα χρήματα στο σπίτι.
Υπάρχουν επίσης λόγοι που οι άντρες είναι πιο ευτυχισμένοι στις σχέσεις τους εξαιτίας του φεμινισμού. Σε πιο φεμινιστικές κοινωνίες οι γυναίκες ενδιαφέρονται περισσότερο για τον γάμο και όταν ένας άντρας παντρεύεται μια γυναίκα με πτυχίο πανεπιστημίου έχει μικρότερες πιθανότητες να χωρίσει.


Αλλά, παρά το γεγονός ότι ο φεμινισμός ευνοεί τους άντρες με ένα σωρό τρόπους, έρχεται με το κόστος της υπονόμευσης του αισθήματος των αντρών ότι έχουν το δικαίωμα να αισθάνονται ανώτεροι από τις γυναίκες. Η αίσθηση του άντρα ότι είναι πιο έξυπνος, πιο ουσιαστικός και πιο σημαντικός απλά και μόνο επειδή είναι άντρας καταρρέει και γι΄αυτό πολλοί άντρες είναι έξαλλοι. Η ψήφος στον Ντόναλντ Τραμπ -και ενάντια στην Χίλαρι Κλίντον- ήταν ένας τρόπος για να δηλώσουν την αντίθεσή τους στον φεμινισμό, να αρνηθούν στις γυναίκες το δικαίωμα να είναι πρόεδροι και να τις περιορίσουν για άλλη μια φορά σε ένα μάτσο γεννητικά όργανα που μπορεί κανείς να τα αρπάξει χωρίς συνέπειες.

Αυτό μπορεί να είναι δύσκολο να το χωνέψει κανείς αλλά έτσι συμβαίνει και με ένα σωρό άλλα πράγματα που είναι αλήθεια: Πολλοί Αμερικανοί, αν έπρεπε να διαλέξουν ανάμεσα στο να βελτιώσουν τη ζωή τους ή να καταστρέψουν τη ζωή κάποιου άλλου για να αισθανθούν ανώτεροι θα διάλεγαν το τελευταίο. Βρήκαν τον εκπρόσωπό τους στον Τραμπ, έναν άνθρωπο που δεν άφησε ποτέ γέφυρα άκαυτη και που για αυτόν η εκδίκηση είναι τρόπος ζωής.”

Η ακραία αρνητική αντίδραση που προέκυψε από την άνοδο της Χίλαρι Κλίντον δεν είναι κάτι ανεξήγητο και σίγουρα δεν ήταν αναπάντεχο. Για τον Βελτς ήταν μάλιστα αναμενόμενο: “Αν απειλήσουμε την σεξουαλική ταυτότητα των ανθρώπων και τους γεμίσουμε με ζήλια και παρανοϊκές σκέψεις μπορούμε εύκολα να τους στερήσουμε την δυνατότητα να σκέφτονται κριτικά. Τότε γίνονται παράλογοι και ευάλωτοι σε δημαγωγικές υποσχέσεις και αυτό ακριβώς έπαθε η πολιτική δεξιά της Αμερικής. Η υποψηφιότητα της Χίλαρι Κλίντον επιτέθηκε και με τους τρεις αυτούς τρόπους στον αμερικάνικο νου. Είναι προφανές ότι σε μια χώρα όπου εκατομμύρια λευκοί άντρες τρέμουν μήπως χάσουν το δικαίωμα να φέρουν όπλα και το θεωρούν αυτό ισοδύναμο με το να χάσουν την αντρική τους ταυτότητα, το να έχουν μία γυναίκα για πρόεδρο ήταν ένα ενδεχόμενο εξαιρετικά απειλητικό. Ειδικά αφότου έμαθαν πέρα από κάθε αμφιβολία ότι ένας αφροαμερικανός μπορούσε να γίνει καλύτερος πρόεδρος από ότι οι ίδιοι. Οι λευκοί άντρες που μισούν τόσο παράλογα την Χίλαρι Κλίντον φοβήθηκαν ότι θα χάσουν εκείνο το στήριγμα στην αυτοεκτίμησή τους που τους δίνουν τεχνητά μεγεθυμένα σεξουαλικά στερεότυπα.


Η Χίλαρι Κλίντον δεν απείλησε με οικονομική καταστροφή τις προνομιούχες τάξεις, ούτε ήταν μια διεφθαρμένη πολιτικός όπως προσπάθησαν να ισχυρισθούν κάποιοι. Απλά, μόνο και μόνο επειδή υπήρχε, στέρησε από τους λευκούς άντρες την ασφάλεια που προέρχονταν από μια υποτιθέμενη ανωτερότητα φύλου. Αυτός ήταν και ο λόγος, σύμφωνα με τον Βελτς, που δεν “ίδρωσε αυτί” όταν ο Τραμπ έσπασε κάθε ρεκόρ συνεχόμενων ανάρμοστων συμπεριφορών. “Αν και (οι άντρες) δεν υποστήριξαν ανοιχτά την επιθετική στάση του Τραμπ ενάντια στις γυναίκες, δεν την θεώρησαν κάτι τόσο κακό όσο θα έπρεπε. Για ορισμένους μάλιστα ίσως να ήταν αντισταθμιστική.

Αλλά το πρόβλημα γίνεται ακόμα χειρότερο. Για να φτάσει η Χίλαρι εκεί που έφτασε δεν έπρεπε απλά να είναι εξίσου καλή με τους άντρες, έπρεπε να είναι ακόμα καλύτερη. Και ήταν. Η Χίλαρι Κλίντον δεν έκανε απλά τη δουλειά, την έκανε καλύτερα από κάθε άντρα. Και αυτό άναβε περισσότερο το μίσος που προκαλούσε η απειλή της σεξουαλικής ταυτότητας των λευκών αντρών που έχαναν το έρεισμα που τους έδιναν ο σεξισμός και ο ρατσισμός. Αυτό δημιουργούσε το πρόσθετο πρόβλημα της ζήλιας.

Η ζήλια είναι ένα από τα λιγότερο κατανοητά ψυχολογικά φαινόμενα και πολύ σύντομα μετατρέπεσαι σε δολοφονία χαρακτήρα. Ό,τι ζηλεύουμε στους άλλους το διαστρέφουμε και το αντιστρέφουμε. Δεν μας αρέσει να παραδεχόμαστε ότι ζηλεύουμε, ακόμα και στον εαυτό μας. Έτσι πείθουμε ακόμα και εμάς τους ίδιους ότι αισθανόμαστε κάτι άλλο από αυτό που αισθανόμαστε πραγματικά. Δεν είναι στ΄αλήθεια καλύτεροι από εμάς. Δεν έχουν φτάσει εκεί που βρίσκονται επειδή διαθέτουν κάποια ξεχωριστή ικανότητα. Έκλεψαν. Πρέπει να είναι “κακοί”. Έτσι έχουμε την “κακιά Χίλαρι”. Αυτό το κοινό αίσθημα δικαιολόγησε ακόμα περισσότερο και μεγέθυνε το μίσος.

Αυτός είναι και ο λόγος που η ανικανότητα του Ντόναλντ Tραμπ δεν φαίνεται να απασχολεί ιδιαίτερα τους υποστηρικτές του. Το “αμάρτημα” της Χίλαρι δεν είναι απλά ότι ήταν γυναίκα. Είναι και η ικανότητά της. Αυτό τροφοδοτεί τη ζήλια. Ο Ντόναλντ είναι, παρά τα υλικά αγαθά που διαθέτει, κάπως αδαής και έτσι δεν προκαλεί τη ζήλια. Οι γκάφες του, μάλιστα, μειώνουν τη ζήλια και και τον καθιστούν λιγότερο ανεπαρκή στους υποστηρικτές του. Αλλά η Χίλαρι, αντίθετα, σε ψυχολογικό επίπεδο, πρώτα τους στερεί το στήριγμα που δίνει η σεξιστική κουλτούρα στην ταυτότητά τους και μετά, καθώς εμφανίζεται καλύτερη από εκείνους, μεγιστοποιεί το αίσθημα της ζήλιας.

Αλλά το μίσος μεγαλώνει κι άλλο! Σε αυτή την κατάσταση είναι δύσκολο ακόμα και για σχετικά ισχυρά μυαλά να ανεχθούν και να διοχετεύσουν δημιουργικά τον θυμό και το μίσος που αισθάνονται τα λευκά αρσενικά στην Αμερική για την Κλίντον. Αντίθετα, γίνονται παρανοϊκά, προβάλλουν τα δικά τους αισθήματα οργής σε εκείνη και μετά φαντάζονται όλα τα αποτρόπαια πράγματα που θα τους έκανε έτσι και εκλεγόταν πρόεδρος. Μεγάλα κομμάτια της μέσης τάξης στην Αμερικής τρομοκρατήθηκαν από την υποψηφιότητα της Χίλαρι Κλίντον λόγω δικών τους προβολών.

Ο κύριος λόγος που η Χίλαρι Κλίντον είναι τόσο μισητή είναι το ότι είναι μία γυναίκα που είναι εξαιρετικά ικανή σε έναν κόσμο με ανθρώπινα μυαλά που σταδιακά έγινα όλο και περισσότερο σεξουαλικά μπερδεμένα, ζήλεψαν αφόρητα και γέμισαν παρανοϊκές σκέψεις.

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s