Οι γυναίκες κατακτούν(;) τον κόσμο

ΑΠΟ ΤΗΝ ΜΕΡΚΕΛ ΣΤΗ ΜΕΪ ΚΑΙ ΑΚΟΜΑ ΠΑΡΑΠΕΡΑ

Μετά από αρκετές ταραχώδεις εβδομάδες στην βρετανική πολιτική σκηνή, η Βανέσα Μέι έγινε τελικά η δεύτερη γυναίκα πρωθυπουργός της Βρετανίας αφού κατάφερε να κερδίσει έναν αγώνα ηγεσίας ενάντια σε μία άλλη γυναίκα. Επίσης, γυναίκες βρίσκονται στην ηγεσία τριών από τα μεγαλύτερα κόμματα της Σκοτίας ενώ υπουργός παρά τω πρωθυπουργώ της Βόρειας Ιρλανδίας είναι επίσης γυναίκα. Στα επόμενα χρόνια σε κάποιες από τις παγκόσμιες υπερδυνάμεις μπορεί να ηγούνται γυναίκες. Τα Ηνωμένα Έθνη επίσης πρόκειται να αποκτήσουν σύντομα την πρώτη γυναίκα Γενικό Γραμματέα ενώ αυτή την στιγμή γυναίκες βρίσκονται στην ηγεσία της Κεντρικής τράπεζας των ΗΠΑ και του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου.
Μήπως όλα αυτά σημαίνουν ότι οι γυναίκες αρχίζουν να κυριαρχούν στον κόσμο; Αν και υπάρχουν κάμποσα καινούρια ραγίσματα στην γυάλινη οροφή, δεν έχει σπάσει ακόμα. Παγκοσμίως η διαφορά στην πολιτική εκπροσώπηση των γυναικών και των αντρών είναι τεράστια. Υπάρχουν μόνο 16 γυναίκες πρωθυπουργοί και πρόεδροι σε όλον τον κόσμο. Ηγέτες όπως η Μέι, η Μέρκελ και ίσως μελλοντικά και η Κλίντον εξακολουθούν να είναι εξαίρεση. Γενικά, όσο πιο ισχυρή η εξουσία της θέσης, τόσο πιο απίθανο είναι να καταλυφθεί από μία γυναίκα. Εξετάζοντας το θέμα πιο γενικά, οι γυναίκες κατέχουν μόλις το 23% της νομοθετικής εξουσίας παγκοσμίως και έχουν καταφέρει ίση εκπροσώπηση μόνο σε δύο χώρες: την Ρουάντα και την Βολιβία στις οποίες ισχύει υποχρεωτική συμμετοχή των γυναικών στην πολιτική.

Γιατί, λοιπόν, αυτές οι γυναίκες ανελίσσονται στην κορυφή; Έρευνα για την γυναικεία ηγεσία έχει δείξει ότι οι γυναίκες είναι πιο πιθανό να καταλάβουν κάποια θέση ηγεσίας σε περιόδους πολιτικής αναταραχής ή κρίσης, συνήθως όταν τα κόμματα χάνουνιχύ ή υποστήριξη από τους ψηφοφόρους. Ανάλογες τάσεις έχουν φανεί και στον κόσμο των επιχειρήσεων όπου οι γυναίκες μπορεί να αποκτήσουν πρόσβαση σε ηγετικές θέσεις όταν η επιχείρηση υπολειτουργεί. Με άλλα λόγια, συνήθως οι γυναίκες μένουν τελευταίες για να “βγάλουν το φίδι από την τρύπα”. Είναι πιο πιθανό να καταλάβουν μία θέση ηγεσίας όταν αυτή η θέση είναι για κάποιο λόγο ανεπιθύμητη.
Από την πολιτική κρίση, λοιπόν, προκύπτει ευκαιρία. Σε περιόδους πολιτικής κρίσης συχνά οι άντρες (και το επιτελείο τους) απομακρύνονται αφήνοντας περιθώριο στις γυναίκες να ανελιχθούν. Άλλοι άντρες ανταγωνιστές μπορεί, επίσης, να αποφασίσουν να απέχουν περιμένοντας να εμφανιστεί κάποια καλύτερη ευκαιρία.

Στην περίπτωση του Εργατικού Κόμματος στην Αγγλία η παραίτηση του Κάμερον και οι διαμάχες που ξέσπασαν με το BREXIT άφησαν ανοιχτό πεδίο για την Βανέσα Μέι και την αντίπαλό της Άντρεα Λίντσομ η οποία τελικά παραιτήθηκε. Όμως η Μέι μπορεί να το μετανοιώσει πολύ σύντομα. Οι γυναίκες ηγέτες συχνά βρίσκονται στην άκρη ενός “γυάλινου γκρεμού”. Είναι πιο πιθανό να εκλεγούν σε ηγετική θέση όταν είναι πιο πιθανό να αποτύχουν. Οι γυναίκες είναι πιο πιθανό να εκδιωχθούν από μία θέση ηγεσίας από ότι ένας άντρας -και μάλιστα πιο γρήγορα- αν η κρίση συνεχιστεί. Αυτό μπορεί να επιβεβαιώσει γενικότερα στερεότυπα φύλου σχετικά με τις ηγετικές ικανότητες των γυναικών.


Γιατί αυτό έχει σημασία; Η συνεχιζόμενη υποεκπροσώπηση των γυναικών σε θέσεις ισχύος παγκοσμίως στέλνει ισχυρά συμβολικά μηνύματα σχετικά με το ποιος είναι πιο ικανός να ηγείται και ποιος όχι. Επίσης, το να υπάρχουν περισσότερες γυναίκες στην κορυφή μπορεί να έχει ουσιαστικά αποτελέσματα. Κάποιες έρευνες, για παράδειγμα, έδειξαν ότι περισσότερες γυναίκες σε θέσεις εξουσίας σχετίζονται με περισσότερες γυναίκες υποψήφιες και περισσότερες γυναίκες βουλευτές. Άλλες έρευνες δείχνουν ότι, καθώς αυξάνει ο αριθμός των γυναικών σε ηγετικές θέσεις, τα κόμματα είναι πιο πιθανό να συμπεριλάβουν θέματα κοινωνικής δικαιοσύνης στα προγράμματά τους. Εν τω μεταξύ, έρευνες σχετικά με τον εκδημοκρατισμό, την ισότητα των φύλων και την ειρήνη δείχνουν ότι οι χώρες με χαμηλή πολιτική εκπροσώπηση των γυναικών έχουν μεγαλύτερο κίνδυνο συγκρούσεων από ότι χώρες με περισσότερες γυναίκες στην πολιτική.


Η ηγετική θέση της Μέι θα ευνοήσει άραγε τις γυναίκες στο Ηνωμένο Βασίλειο γενικά; Αν και έχει ορίσει κάποιες γυναίκες σε θέσεις εξουσίας, μόνο 8 από τους 23 υπουργούς της είναι γυναίκες, δηλαδή μόνο μία παραπάνω από όσες είχε ορίσει ο Κάμερον. Την ίδια στιγμή, τις θέσεις-κλειδιά για την διαχείριση της εξόδου της χώρας από την Ε.Ε. έχουν καταλάβει άντρες. Αυτό μπορεί να αντικατοπτρίζει μια γενικότερη τάση: Οι γυναίκες σε ηγετικές θέσεις που έρχονται αντιμέτωπες με τον “γυάλινο γκρεμό” μπορεί να αισθάνονται ευάλωτες σε σχέση με άντρες αντιπάλους τους και μπορεί να ενθαρρύνουν την αφοσίωση με επιβραβεύσεις που περιλαμβάνουν σημαντικές κυβερνητικές θέσεις.

Το πραγματικό σημάδι προόδου θα είναι όταν η γυναικεία ηγεσία θεωρηθεί φυσιολογική και δεν αποτελεί εξαίρεση στο πολιτικό σκηνικό, όταν οι γυναίκες θα αποκτήσουν την δυνατότητα να ηγούνται και στις καλές και στις κακές εποχές.

της Μέριλ Κένι

 

 

 

 

 

(Δημοσιεύθηκε στο τεύχος Νο 6 του SELENE)

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s