Ένα Ατρόμητο Κορίτσι

Το πρωί της 7ης Μαρτίου 2017 όσοι έτυχε να περνάνε έξω από το Χρηματιστήριο της Νέας Υόρκης αντίκρισαν κάτι αναπάντεχο. Το σύμβολο της δυναμικά ανερχόμενης χρηματιστηριακής αγοράς που στέκεται εδώ και δεκαετίες μπροστά από την είσοδο του Χρηματιστηρίου, το άγαλμα ενός μαινόμενου ταύρου, βρέθηκε ξαφνικά αντιμέτωπο με ένα μικρόσωμο κοριτσάκι!  Ήταν τόσο εντυπωσιακό το θέαμα που τα Μ.Μ.Ε. της Νέας Υόρκης έσπευσαν να το φωτογραφήσουν και να μεταδώσουν το νέο με θέρμη. Οι πρώτες εξηγήσεις έκαναν λόγο για μία φεμινιστική καλλιτεχνική παρέμβαση αφού το κοριτσάκι εμφανίστηκε μία μέρα πριν από την Ημέρα της Γυναίκας και μέσα σε λίγες ώρες οι εικόνες του έκαναν τον γύρο του κόσμου. Λίγοι, όμως, φαντάζονταν το τι θα ακολουθούσε.

Το «Ατρόμητο Κορίτσι», όπως είναι το όνομα του γλυπτού, ενθουσίασε τόσο πολύ τον κόσμο που αμέτρητοι κάτοικοι της Νέας Υόρκης και τουρίστες από όλον τον κόσμο έσπευσαν να φωτογραφηθούν δίπλα του και συχνά να αντιγράψουν την πόζα του. Η γερουσιαστής Ελίζαμπεθ Γουόρεν μάλιστα τουίταρε μία φωτογραφία της δίπλα στο Κορίτσι με τη φράση «αγωνίσου σαν κορίτσι».

Ένας νεαρός είπε ότι το Κορίτσι του θύμιζε την αδερφή του. Ένας μπαμπάς με την 11χρονη κόρη του πλησίασε και έδειξε το Κορίτσι. «Βλέπεις το κοριτσάκι;» ρώτησε την κόρη του. «Τα βάζει με τον ταύρο. Καταπληκτικό, έτσι;» Μία γυναίκα παρατήρησε ότι γενικά δεν υπάρχουν πολλά αγάλματα που δείχνουν γυναίκες ή κορίτσια και ειδικά το «Ατρόμητο Κορίτσι» ήταν ένα σύμβολο ισότητας για όλες τις γυναίκες. Μία γυναίκα που εργαζόταν σε ένα διπλανό γραφείο παρατήρησε το ύφος τους Κοριτσιού. «Κοιτάξτε το ύφος της. Κοιτάξτε την αυτοπεποίθησή της. Ξέρετε τι λέει; Λέει ότι και οι γυναίκες έχουν κότσια.» Μία άλλη γυναίκα παρατήρησε: «Είναι πραγματικά θλιβερό που εν έτει 2017 ακόμα οι γυναίκες δεν πληρώνονται όσο και οι άντρες. Γιατί να είναι ακόμα θέμα συζήτησης; Είναι ανεκδιήγητο!»

Οι πιο παρατηρητικοί, όμως, είδαν ότι στα πόδια του κοριτσιού υπήρχε μία πλάκα που έγραφε «Μάθετε την Δύναμη των Γυναικών σε Θέσεις Ηγεσίας» και από κάτω το όνομα μίας διαφημιστικής εταιρείας (στην οποία, σημειωτέον, οι γυναίκες που εργάζονται είναι μόνο το 18% όλου του προσωπικού ενώ στο διοικητικό της συμβούλιο αποτελείται μόνο κατά 27% από γυναίκες). Προφανώς επρόκειτο για κάποιο διαφημιστικό κόλπο με αφορμή την Ημέρα της Γυναίκας και η αρχική ιδέα ήταν το Κορίτσι να απομακρυνθεί μετά από μία ημέρα. Οι οπαδοί του κοριτσιού, όμως, ήταν τόσοι πολλοί που μέσα σε λίγες ώρες μόνο μάζεψαν αρκετές υπογραφές για να πιέσουν τον Δήμο της Νέας Υόρκης και τελικά να αποσπάσουν την υπόσχεση ότι το άγαλμα θα παραμείνει στη θέση του για έναν χρόνο, δηλαδή μέχρι τον Φεβρουάριο του 2018.

Ο καλλιτέχνης που έφτιαξε τον «Μαινόμενο Ταύρο», ο ιταλός Αρτούρο ντι Μόντικα, έσπευσε να καταθέσει μήνυση γιατί όπως είπε «το Κορίτσι τρομάζει τον Ταύρο του» και έτσι αλλοιώνει το μήνυμα του έργου του. Ο «Μαινόμενος Ταύρος» ανεγέρθηκε το 1989 και είχε σκοπό να εξυμνήσει τον χρηματοοικονομικό καπιταλισμό σε μία εποχή που προσπαθούσε να συνέλθει από την «Μαύρη Δευτέρα», την κρίση που είχε πλήξει τις αγορές τον Οκτώβριο του 1987. «Ο Ταύρος μου είναι σύμβολο της Αμερικής» δήλωσε έξαλλος ο ντι Μόντικα. «Είναι σύμβολο ευημερίας και ισχύος. Το να βάζεις ένα κοριτσάκι μπροστά του να τον αψηφά, ακυρώνει το μήνυμά του.»

Όμως, δεν συμμερίστηκαν όλοι την άποψη του ντι Μόντικα. Η διαφημιστική εταιρεία που ανέγειρε το Κορίτσι ισχυρίσθηκε ότι ήταν αυτή ακριβώς η αντιπαράθεση του Κοριτσιού με τον Ταύρο που ενίσχυε το μήνυμα της οικονομικής ανάπτυξης «για όλους». «Το Κορίτσι δεν είναι καν προκλητικό. Δεν σηκώνει τη γροθιά της ενάντια στον Ταύρο. Απλά αντιπροσωπεύει τον ρόλο της ως ηγέτρια που στέκεται ισάξια για να παίξει έναν ισχυρό ρόλο στην παγκόσμια ευημερία που επεκτείνεται». Η Κρίστεν Βίσμπαλ, η γλύπτρια που δημιούργησε το Κορίτσι είπε: «Είναι δυνατή, αλλά όχι αυθάδης. Είναι περήφανη αλλά όχι εριστική.» Το γλυπτό της είχε σκοπό να εκφράσει ένα βασικό γεγονός της οικονομικής πραγματικότητας: ότι οι εταιρείες με περισσότερες γυναίκες στα διοικητικά τους συμβούλια και στις ανώτερες θέσεις φέρνουν περισσότερα χρήματα στους μετόχους. «Όλοι μαζί, άντρες και γυναίκες, παίρνουμε καλύτερες αποφάσεις και αυτό μεταφράζεται σε αυξημένα κέρδη» συμπλήρωσε η Βίσμπαλ. Το Ατρόμητο Κορίτσι δεν στήθηκε σε αντιπαράθεση με τον Ταύρο αλλά σε υπενθύμιση ότι ο καπιταλισμός έχει δύο πρόσωπα. Το ένα είναι εκείνο του ορμητικού ταύρου που τα σπάει όλα στα πέρασμά του και το άλλο είναι το πιο προσιτό που υπόσχεται ότι όλοι –ακόμα και ένα κορίτσι- μπορούν να συνεισφέρουν στην λήψη αποφάσεων.

Μόλις, όμως μαθεύτηκε η προέλευση και ο σκοπός του Κοριτσιού ξέσπασαν και οι βασικότερες διαμαρτυρίες σχετικά με το πραγματικό μήνυμα του κοριτσιού και την πρόθεση της δημιουργού του. Πως είναι δυνατόν να θεωρείται φεμινιστική μία διαφημιστική προσπάθεια από μία εταιρεία που δεν είναι ακριβώς γνωστή για διαφυλική ή γενικά ηθική συμπεριφορά; Η συγκεκριμένη εταιρεία, όχι μόνο δεν προσλαμβάνει, δεν προωθεί και δεν πληρώνει δίκαια τις γυναίκες αλλά έχει συνδέσει και το όνομά της με ένα σωρό οικονομικά σκάνδαλα. Επίσης, πολλοί αναρωτήθηκαν για το τι είδους γυναίκα αντιπροσωπεύει το Κορίτσι. Ο κόσμος δεν χρειάζεται περισσότερες γυναίκες στη θέση ανδρών και αντί για αυτούς, αλλά περισσότερες γυναίκες σε θέσεις εξουσίας που θα προσφέρουν ένα παράδειγμα διαφορετικό από εκείνο που δείχνουν οι άντρες μέχρι σήμερα. Δεν χρειαζόμαστε γυναίκες που έχουν κλωτσήσει πίσω τους την σκάλα με την οποία έχουν ανελιχθεί, όπως έκαναν αμέτρητοι άνδρες πριν από αυτές, αλλά γυναίκες που θα δημιουργήσουν ευκαιρίες να χρησιμοποιηθεί ο καπιταλισμός ως πηγή ευημερίας και ευκαιριών και όχι ως μέσο καταπίεσης.

Κι έπειτα είναι και το ίδιο το Κορίτσι: γιατί, άραγε, οι γυναίκες να εκπροσωπούνται από το άγαλμα ενός κοριτσιού; Μία μπλόγκερ εκφράζει με σαφήνεια τους προβληματισμούς της: «Υπάρχει άραγε τίποτε πιο πατροναριστικό από δύο καπιταλιστικές ανδροκρατούμενες εταιρείες μεγαθήρια που εγείρουν ένα άγαλμα με λόγκο που δείχνει το γυναικείο φύλο στην πιο ακίνδυνη εκδοχή του, υποτίθεται προς τιμήν της Ημέρας της Γυναίκας, μία γιορτή που καθιερώθηκε από το Σοσιαλιστικό Κόμμα; Να μια ιδέα: Θέλετε να τιμήσετε τι γυναίκες; Προσλάβετέ τες και πληρώστε τες εξίσου με τους άντρες συναδέλφους τους.»

Όποιος, όμως και να είναι ο τρόπος με τον οποίος αντιλήφθηκε ο κόσμος το «Ατρόμητο Κορίτσι» το γεγονός είναι ότι η εικόνα του έφερε στην επιφάνεια το πραγματικό πρόβλημα της ανισότητας των φύλων στον κόσμο των επιχειρήσεων. Μπορεί να είναι δύσκολο να εμπνευστεί κανείς από ένα άγαλμα που το έχουν χρηματοδοτήσει δύο πολυεθνικές, αλλά η αλήθεια είναι ότι, εκτός από το άγαλμα της Ελευθερίας και το άγαλμα της Αλίκης στη Χώρα των Θαυμάτων που βρίσκεται στο Χάιντ Παρκ (και τα δύο αγάλματα δεν δείχνουν πραγματικές γυναίκες) , στη Νέα Υόρκη δεν υπάρχει άλλο άγαλμα που να δείχνει γυναίκα.

Αλλά ακόμα και αν κάποιος δεν βρίσκει κανένα συμβολικό πλεονέκτημα στο «Ατρόμητο Κορίτσι, και μόνο οι αντιδράσεις ορισμένων δείχνουν το συλλογικό πρόβλημα του σεξισμού. Η Alexis Kaloyanides δημοσιοποίησε στα social media ένα ιδιαίτερα αποκαλυπτικό περιστατικό: Ένα βράδυ μία παρέα κοστουμαρισμένων νεαρών καθώς έβγαιναν από κάποιο διπλανό κτίριο αποφάσισαν να κάνουν μια χυδαία πλάκα. Ένας από αυτούς πλησίασε το άγαλμα του Κοριτσιού και, μπροστά στους δεκάδες ανθρώπους που ήταν συγκεντρωμένοι το θαύμαζαν και έβγαζαν φωτογραφίες δίπλα του με τα παιδιά τους, άρχισε να προσποιείται ότι έκανε σεξ μαζί του ενώ οι φίλοι του γελούσαν και τον ενθάρρυναν να συνεχίσει. Ας σημειωθεί ότι το άγαλμα δείχνει ένα παιδί! Στο μυαλό αυτών των νεαρών –όπως και στο μυαλών πολλών άλλων- προφανώς μία γυναίκα είναι πάνω από όλα γυναίκα (δηλαδή σεξουαλικό αντικείμενο) και μετά οτιδήποτε άλλο, π.χ. παιδί.

Η kaloyanides αποφάσισε να δημοσιοποιήσει τη σχετική φωτογραφία επειδή, όπως εξήγησε, είναι η ζωντανή απόδειξη πως υπάρχει άμεση και επιτακτική ανάγκη στην εποχή μας για τον φεμινισμό. Λίγες μέρες μετά μάλιστα ένας άλλος –άντρας- καλλιτέχνης, προφανώς τόσο ενοχλημένος από το Κορίτσι –άραγε γιατί;- που αισθάνθηκε ότι έπρεπε να κατασκευάσει και να τοποθετήσει δίπλα στο πόδι του ένα μικρό κακότεχνο σκυλάκι να ουρεί επάνω του.

Ναι, είναι δύσκολο να εμπνευστείς από ένα κορίτσι που το χρηματοδοτούν πολυεθνικές, αλλά, όταν το Ατρόμητο Κορίτσι μεγαλώσει και γίνει Ατρόμητη Γυναίκα, τότε ίσως να μπορέσει να ταράξει επαρκώς τα νερά.

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s