Τα κορίτσια της Ford

Η αυτοκινητοβιομηχανία Ford κατασκευάζει 3.000 αυτοκίνητα την ημέρα. Είναι η πρώτη σε μέγεθος αυτοκινητοβιομηχανία στην Ευρώπη και η τέταρτη παγκοσμίως. Στα εργοστάσιά της στην
Αγγλία εργάζονται πάνω από 55.000 άντρες.

Και 187 γυναίκες σαν γαζώτριες.

Αυτή είναι η αληθινή ιστορία των “κοριτσιών της Ford” που μόνες τους και με σύμμαχο μόνο την επιμονή τους και το θάρρος τους κατάφεραν να λυγίσουν μια επιχείρηση κολοσσό και να αλλάξουν για
πάντα το καθεστώς αμοιβής για όλους τους εργαζόμενους.

“Καλημέρα, κυρίες μου!”

Ο επόπτης παραγωγής μπαίνει στην αίθουσα όπου εργάζονται οι
187 γαζώτριες του εργοστασίου της Ford. Πρόκειται για μία τεράστια
παλιά αίθουσα κατασκευασμένη από τούβλα και πρόχειρα ασβεστωμένη. Σε ορισμένα σημεία ο σοβάς έχει πέσει αφήνοντας τρύπες από όπου μπαίνει η βροχή και το κρύο αλλά η μακριές
σειρές με τις ραπτομηχανές δεν έχουν την πολυτέλεια να σταματήσουν ούτε λεπτό ακόμα και όταν βρέχει. Οι γυναίκες είναι υποχρεωμένες να ράβουν τουλάχιστον τριάντα καλύμματα για καθίσματα την ώρα. Διαφορετικά απολύονται.

“Σας έφερα φρέσκο υλικό!” φωνάζει ο επόπτης για να ακουστεί και στις πίσω σειρές. “Θέλω να μετατρέψετε αυτό…” λέει και σηκώνει έναν απροσδιόριστο όγκο από κομμένα υφάσματα “…σε αυτό!” και δείχνει ένα έτοιμο στήριγμα κεφαλής. “Ξέρετε τι πρέπει να κάνετε!”

Οι γυναίκες ξεκινάνε την δουλειά αλλά η αλήθεια είναι ότι δεν έχουν ιδέα τι να κάνουν. Όταν το σχέδιο για τα καλύμματα αλλάζει δεν τους ενημερώνει κανείς. Τους δίνουν μόνο ένα σωρό κομμένα υφάσματα που εκείνες πρέπει να συναρμολογήσουν σαν παζλ και να καταφέρουν να δημιουργήσουν ένα άψογο κάλυμμα. Και αυτό πρέπει να το κάνουν τριάντα φορές την ώρα.

Η Σήλα Ντάγκλας προσπαθεί να ράψει το κομμάτια σωστά χωρίς να
τρυπήσει τα δάχτυλά της στο βελόνι της μηχανής. Οι ραπτομηχανές είναι παλιές, χωρίς προστατευτικά για τα δάχτυλα, και τα ατυχήματα είναι συχνά. Για την ακρίβεια, είναι τόσο συχνά που οι παλιές γαζώτριες λένε: “Δεν είσαι πραγματική γαζώτρια μέχρι να σου πιάσει το χέρι η μηχανή!” Το κρύο, όμως, που μπαίνει από τους τρύπιους τοίχους παγώνει τις κλειδώσεις και κάνει τις κινήσεις ακριβείας δύσκολες. Το ράψιμο κάτω από αυτές τις συνθήκες γίνεται εξαιρετικά
επικίνδυνη υπόθεση.

“Να! Πάρε αυτό!” της λέει η Βάιολετ Ντόσον, η κοπέλα που δουλεύει
στη διπλανή μηχανή και της δίνει ένα κομμάτι από το συνθετικό υλικό με το οποίο γεμίζουν τα καθίσματα. “Κλείσε τις τρύπες με αυτό.”

“Ε, εσύ!”

Η Βάιολετ Ντόσον παγώνει. Υποτίθεται ότι οι γαζώτριες δεν πρέπει
να μιλάνε μεταξύ τους. Η δουλειά είναι πολλή και δεν υπάρχει χρόνος για κουβέντες. Μήπως ο επόπτης θέλει να της κάνει παρατήρηση;

“Ναι, εσύ” λέει ο επόπτης και την δείχνει. “Στη γραμμή συναρμολόγησης!”

Η Βάιολετ Ντόσον αφήνει την ραπτομηχανή της και πηγαίνει στη
γραμμή όπου συναρμολογούν τις πόρτες. Εκεί οι εργάτες είναι αποκλειστικά άντρες. Βασικά, όλα τα πόστα στο εργοστάσιο, εκτός από τις ραπτομηχανές, απασχολούν άντρες. Μερικές φορές, όμως, όταν οι ραπτομηχανές βγάζουν πολύ δουλειά και ξεπερνάνε τη ζήτηση, οι γαζώτριες τοποθετούνται προσωρινά και σε διάφορες
άλλες δουλειές, όπου υπάρχει ανάγκη. Το αντίθετο, δηλαδή να
φωνάξουν κάποιους άντρες για να βοηθήσουν στο ράψιμο όταν υπήρχε ανάγκη, δεν γινόταν ποτέ γιατί οι άντρες δεν είχαν ιδέα πως να χρησιμοποιήσουν τις ραπτομηχανές.

2662532

 

“Αυτό που γινόταν ήταν οι γυναίκες να εργάζονται και στις ραπτομηχανές και στην υπόλοιπη παραγωγή” περιγράφει η
Σήλα Ντάγκλας. “Οι άντρες, όμως, ποτέ δεν εργάζονταν στις ραπτομηχανές. Και να που οι γυναίκες, που θεωρούνταν
ανειδίκευτες, έκαναν και την δική τους δουλειά και την δουλειά των
ανειδίκευτων και των ειδικευμένων αντρών. Και πάλι πληρώνονταν λιγότερο και από τους ανειδίκευτους άντρες.”

Η εργασία των αντρών διακρίνονταν σε ειδικευμένη, ημιειδικευμένη και ανειδίκευτη και αμείβονταν ανάλογα. Η εργασία των γυναικών θεωρούνταν ανειδίκευτη και αμείβονταν με το 75% της ανειδίκευτης
αντρικής εργασίας. “Αυτή η κατάσταση, να δουλεύουμε σε δουλειές ειδικευμένων αντρών και πάλι να πληρωνόμαστε λιγότερο από τους ανειδίκευτους άντρες, μας έκανε να σκεφτούμε, φτάνει, ως εδώ! Ήταν αυτή η αδικία που μας έκανε να σκεφτούμε την απεργία” λέει η Βάιολετ Ντόσον.

Η αμοιβή της γυναικείας εργασίας ήδη από τον 19ο αιώνα ήταν
αμφιλεγόμενο θέμα. Η γυναικεία εργασία θεωρούνταν απειλή για
την αντρική εργασία και υπήρχαν απαγορεύσεις εργασίας στις
παντρεμένες γυναίκες, οι οποίες, μάλιστα, υποστηρίζονταν από τα
εργατικά συνδικάτα που ήθελαν να διατηρήσουν τα προνόμια
για τους άντρες εργάτες. Όταν το 1930 η ανεργία στην Αγγλία έφτασε
σε επίπεδα ρεκόρ, η γυναικεία εργασία εκδιώχθηκε ακόμα περισσότερο και τα εργατικά σωματεία πίεσαν για αύξηση
της διαφοράς ανάμεσα στον αντρικό και τον γυναικείο μισθό. Η παραδοσιακή ιδέα του άντρα “κουβαλητή” που φέρνει το ψωμί στο σπίτι, θεσμοθέτησε την χαμηλή αμοιβή των γυναικών.

Ο οικονομολόγος Μπέβεριτζ είπε: “Η συμπεριφορά της νοικοκυράς στην αμειβόμενη εργασία έξω από το σπίτι δεν θα πρέπει να είναι η ίδια με εκείνη της ελεύθερης γυναίκας. Εκείνη έχει άλλα καθήκοντα…” Επηρεασμένοι από αυτήν την παραδοσιακή θεώρηση ότι η θέση της γυναίκας είναι κατά κύριο λόγο στο σπίτι, οι άντρες εργάτες, παρά το γεγονός ότι και οι ίδιοι βρίσκονταν στην ίδια μοίρα με τις γυναίκες και
ωφελούνταν από τους αγώνες τους, στάθηκαν αντίθετοι προς τους αγώνες των γαζωτριών της Ford λέγοντας ότι οι γυναίκες έτσι κι αλλιώς είναι “αφύσικο” να πληρώνονται όσο οι άντρες. Τα αντρικά εργατικά σωματεία προτίμησαν να ξεχάσουν ότι οι γυναίκες στο παρελθόν είχαν στηρίξει τους δικούς τους αγώνες και διαχώρισαν τη θέση τους από την απεργία των γυναικών.Οι μόνες που είχαν την θέληση να αλλάξουν τα πράγματα ήταν οι ίδιες οι γυναίκες και έτσι έγινε.

[…]

(Διαβάστε περισσότερα στο τεύχος νο 2 του SELENE που κυκλοφορεί)

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s