Τι σου κάνω, μάνα μου

Για τους περισσότερους η πορνογραφία είναι χυδαία. Οι άντρες πηγαίνουν να την προμηθευτούν στην “περιοχή με τα κόκκινα φωτάκια”, στην “εμπόλεμη ζώνη”. Νομίζουμε ότι η πορνογραφία ουρλιάζει στα αυτιά μας εκκωφαντικά.

Στην πραγματικότητα, όμως, ψιθυρίζει απαλά στα αυτιά των αντρών. “Μη φοβάσαι. Είσαι στ΄αλήθεια άντρας, μπορείς να είσαι αληθινά άντρας και αν έρθεις στον κόσμο μου θα είναι όλα εκεί και θα είναι όλα εύκολα.” Η πορνογραφία γνωρίζει τα μυστικά των αντρών. Μιλάει στις αδυναμίες τους γλυκά και απαλά. Καταλήγει να αφορά την κυριαρχία των αντρών πάνω στις γυναίκες και στους άσχημους τρόπους με τους οποίους εκείνοι μαθαίνουν να παίρνουν ικανοποίηση αλλά για τους περισσότερους άντρες ξεκινάει με μία απαλή φωνούλα που απευθύνεται στους βαθύτερους φόβους τους: Ότι δεν είναι αρκετά άντρες.

Ο Ρόμπερτ Τζένσεν είναι καθηγητής δημοσιογραφίας στο Πανεπιστήμιο του Τέξας. Στο βιβλίο του “Getting Off” (που ίσως θα μπορούσε να μεταφραστεί ελεύθερα “Χύνοντας”) η αφορμή είναι η πορνογραφία αλλά πολύ σύντομα το βιβλίο καταλήγει να είναι μία κριτική σε αυτό που πολύ απλοϊκά αποκαλούμε “αντρισμό” και περιγράφει πως, κατά τη γνώμη του, η κυρίαρχη ιδέα για το σημαίνει να είσαι άντρας πληγώνει τις γυναίκες και καταστρέφει τους άντρες. Η κουβέντα για την πορνογραφία δεν θα μπορούσε να λείπει από μία κουβέντα για τον αντρισμό γιατί η πρώτη αποτελεί ένα σημαντικότατο κομμάτι της τελετουργίας του γίνεται κανείς άντρας. Εκείνο, όμως, που κάνει τη πορνογραφία εξαιρετικά σημαντική στη ζωή ενός άντρα είναι ότι, πέρα από οτιδήποτε άλλο, διαμορφώνει την σεξουαλική του ταυτότητα σε μία ηλικία που ο ψυχισμός σχηματίζεται για το υπόλοιπο της ζωής.

Το βιβλίο είναι γραμμένο από έναν άντρα που απευθύνεται σε άντρες και, ενώ συχνά η γλώσσα του είναι ρεαλιστική και σκληρή, δεν σταματά ποτέ να μιλά με κατανόηση για την ανθρώπινη κατάσταση. Ο Τζένσεν δεν φοβάται να περιγράψει πορνογραφικές σκηνές με ανατριχιαστική ειλικρίνεια, αλλά αυτό είναι δευτερεύον. Εκείνο που έχει σημασία στο βιβλίο του είναι η αναζωογονητική ευθύτητα με την οποία εξετάζει την έννοια του “αντρισμού” και μιλάει ανοιχτά για αυτήν. Ο σκοπός του, όπως λέει ο ίδιος δεν είναι να δημιουργήσει ενοχές στους άντρες για το γεγονός ότι είναι άντρες, αλλά να τους κάνει να ξανασκεφτούν κάποια πράγματα που μπορεί να κάνουν στο όνομα του να είναι άντρες και το τίμημα που δέχονται να πληρώσουν καθώς γίνονται άντρες.

TROMPARISMA

Ο Ρόμπερτ Τζένσεν αντλεί παραδείγματα από τη ζωή του, την παιδική του ηλικία, τον ρόλο που έπαιξε η πορνογραφία για εκείνον τους συνομήλικούς του αλλά μιλάει και για τις αντιδράσεις των γυναικών μπροστά στο φαινόμενο. Πλησιάζοντας στο τέλος της συζήτησης για την πορνογραφία, μία γυναίκα, που μέχρι εκείνη τη στιγμή ήταν σιωπηλή, αρχίζει να μιλάει. Κατά τη διάρκεια της συζήτησης καθόταν σφιγμένη με τα χέρια της να αγκαλιάζουν προστατευτικά το σώμα της. Μιλάει για λίγο και μετά ζητάει συγνώμη για τη φλυαρία της. Δε χρειάζεται να ζητάει συγνώμη. Τα λόγια της εκφράζουν αυτό που πολλοί αισθάνονται. Τελικά λέει: «Όλο αυτό πονάει. Πονάει πολύ.»

Η συνεδρία τελειώνει αλλά τα λόγια της παραμένουν ακόμα στην ατμόσφαιρα.
Πονάει.
Πονάει να ξέρεις ότι ανεξάρτητα από το ποιος είσαι σαν άνθρωπος, σαν γυναίκα, μπορούν να σε μειώσουν σε ένα πράγμα που το διαπερνάνε και οι άντρες θα αγοράζουν ταινίες για αυτό και σε πολλές από αυτές τις ταινίες ο εξευτελισμός σου θα είναι το κεντρικό θέμα. Πονάει να ξέρεις ότι ένα μεγάλο κομμάτι της πορνογραφίας που οι άντρες καταναλώνουν συνδέει την σεξουαλική επιθυμία με τη σκληρότητα.

BANNERAKI

Οι άνθρωποι συνήθως θεωρούν ότι η πορνογραφία είναι τόσο δύσκολο και αμφιλεγόμενο θέμα γιατί έχει να κάνει με το σεξ. Στην πραγματικότητα η κοινωνία αγωνιά -χωρίς αποτέλεσμα- για την πορνογραφία γιατί έχει να κάνει με την βαναυσότητα των αντρών προς τις γυναίκες και την ικανοποίηση που παίρνουν μερικές φορές οι άντρες από αυτή τη βαναυσότητα. Και αυτό είναι που είναι το δύσκολο να αντιμετωπίσουν οι άνθρωποι, άντρες και γυναίκες. Αυτό δεν σημαίνει ότι όλοι οι άντρες παίρνουν σεξουαλική ικανοποίηση από τη βαναυσότητα. Δεν σημαίνει ότι όλες οι γυναίκες απορρίπτουν την πορνογραφία. Υπάρχει μεγάλη διαφοροποίηση στο ανθρώπινο είδος αλλά υπάρχουν και τάσεις στην κοινωνία. Και όταν αυτές οι τάσεις μας λένε πράγματα για τον εαυτό μας και τον κόσμο που ζούμε που είναι δύσκολο να τα δεχτούμε, συχνά κάνουμε πως δεν τα βλέπουμε.
Ο Ρόμπερτ Τζένσεν φτάνει ίσως στο ουσιαστικότερο κομμάτι του βιβλίου του, τον ορισμό και την περιγραφεί αυτού που ονομάζεται «αντρισμός» και μιλά ανοιχτά για όλα όσα θεωρεί ότι είναι προβληματικά με αυτόν. Η κυρίαρχη ιδέα για την αρρενωπότητα στη Δύση μπορεί να περιγραφεί εύκολα. Οι άντρες υποτίθεται ότι είναι από τη φύση τους ανταγωνιστικοί και επιθετικοί και, κατά συνέπεια, το να είναι κανείς «αληθινός άντρας» σημαίνει να συμμετέχει στον αγώνα για έλεγχο, κατάκτηση και κυριαρχία. Ένας «αληθινός άντρας» κοιτάζει τον κόσμο, βλέπει τι θέλει και απλώς το παίρνει.

2013-05-04

Το παιχνίδι ο «Βασιλιάς του Λόφου» είναι απλό. Σκοπός είναι να κατακτήσει κανείς την κορυφή του λόφου (ή του θρανίου, ή της στοίβας από μαξιλάρια ή οτιδήποτε άλλο) και να καταφέρει να παραμείνει εκεί. Για να το καταφέρει κανείς αυτό πρέπει να σπρώξει εκείνον που κατέχει την κορυφή, τον «Βασιλιά του Λόφου» και να πάρει τη θέση του και από εκεί και έπειτα οφείλει να απωθήσει όλους τους υπόλοιπους που θέλουν να του πάρουν την θέση. Αυτό το παιχνίδι, αν και συνήθως παίζεται με καλή πρόθεση και υπάρχουν κανόνες που απαγορεύουν πράξεις που μπορεί να είναι επικίνδυνες, έχει τα φόντα να γίνει ένα πραγματικά επικίνδυνο και σκληρό παιχνίδι.

Σύμφωνα με την εμπειρία μου αυτό το παιχνίδι το παίζουν και αγόρια και κορίτσια αλλά τα αγόρια είναι πάντα πολύ περισσότερα από τα κορίτσια. Όπως και να το δει κανείς, όμως, είναι ένα παιχνίδι που εκπαιδεύει, ανεξάρτητα από το ποιος το παίζει, στην έννοια της αρρενωπότητας και αποκαλύπτει ένα βασικό χαρακτηριστικό της: Κανείς δεν είναι ποτέ ασφαλής και όλοι χάνουν κάποια στιγμή. Προφανώς αυτό το παιχνίδι του «Βασιλιά του Λόφου» είναι πρώτιστα επικίνδυνο για τις γυναίκες. Μαθαίνει τους άντρες να προσπαθούν να ελέγξουν τις γυναίκες «τους» και ορίζει ότι η δική τους ικανοποίηση εξαρτάται από αυτόν τον έλεγχο που, κάτω από προϋποθέσεις, οδηγεί σε βιασμούς και ξυλοδαρμούς. Αλλά αυτή η ιδέα της αρρενωπότητας είναι επιβλαβής και για τους άντρες.

RIA

Ένα πράγμα είναι εμφανές από την αρχή σχετικά με αυτό το παιχνίδι: Δεν μπορούν να κερδίσουν όλοι. Για την ακρίβεια, εξ ορισμού μόνο ένα άτομο μπορεί να βρίσκεται στην κορυφή του «Λόφου». Σε ένα σύστημα που βασίζεται στην ιεραρχία μπορεί να υπάρχει μόνο ένας «Βασιλιάς του Λόφου». Στα πλαίσια αυτής της αρρενωπότητας οι άντρες βρίσκονται σε συνεχή ανταγωνισμό μεταξύ τους για κυριαρχία. Κάθε άντρας πρέπει να είναι υποταγμένος στον «Βασιλιά» αλλά ακόμα κι αυτός δεν μπορεί να χαλαρώσει και να απολαύσει τις δάφνες του. Πρέπει να βρίσκεται συνέχεια σε επιφυλακή για το ποιος μπορεί να ανεβαίνει τον λόφο και να σχεδιάζει την «εκθρόνισή» του. […] Αυτή είναι η αρρενωπότητα εκφρασμένη σαν συνεχής ανταγωνισμός και απειλή.

Μαθαίνουμε στα αγόρια μας ότι να είσαι άντρας σημαίνει να είσαι σκληρός, να είσαι κτητικός, να είσαι ανταγωνιστικός, να είσαι επιθετικός. Τα επιβραβεύουμε όταν χτυπάνε σκληρά σουτ στο γήπεδο που βγάζουν τον αντίπαλο εκτός μάχης. Τα τιμάμε με παρελάσεις όταν επιστρέφουν από το εξωτερικό όπου έχουν πάνε να σφαγιάσουν άλλους ανθρώπους. Τα βάζουμε στα εξώφυλλα των περιοδικών όταν καταστρέφουν επιχειρηματικούς ανταγωνιστές και βγάζουν εκατομμύρια εξαναγκάζοντας άλλους ανθρώπους να χάσουν τη δουλειά τους. Με λίγα λόγια, εκπαιδεύουμε τα αγόρια μας να είναι σκληρά, να αγνοούν τα συναισθήματα των άλλων, να είναι βίαια.

AIDIA

Ο Ρόμπερτ Τζένσεν σχολιάζει τον τρόπο με τον οποίον η κυρίαρχη ιδέα του αντρισμού δεν είναι απλά ένα ψυχολογικό ζήτημα μικρής ίσως σημασίας αλλά είναι, πάνω από όλα ένα πολιτικό ζήτημα που συνδέεται με όλα τα κυρίαρχα πολιτικά προβλήματα της ανθρωπότητας. Για εκείνον το ζήτημα της καταπίεσης των γυναικών δεν είναι ξεχωριστό από το ζήτημα του ρατσισμού ή το ζήτημα της εκμετάλλευσης των φτωχών από τους πλούσιους, αλλά είναι όλα ένα: η καταπίεση και η εκμετάλλευση του ανθρώπου από τον άνθρωπο. Στο βιβλίο του περιγράφει πως η ανισότητα των φύλων είναι πολιτικό ζήτημα και πως το να το ανάγουμε σε «ψυχολογικό» είναι υπεκφυγή.

Αυτό το βιβλίο είναι το αποτέλεσμα σχεδόν 20 ετών εργασίας, ακτιβισμού και αγώνα, πνευματικού, πολιτικού και προσωπικού. Δεν θεωρώ ότι η προσωπική μου εμπειρία είναι αδιαμφισβήτητα αντιπροσωπευτική ούτε ότι η πορεία μου είναι παράδειγμα προς μίμηση ή ότι οι απαντήσεις μου έχουν παγκόσμια εφαρμογή. Αλλά είμαι σίγουρος ότι οι ερωτήσεις μου είναι σημαντικές. Είμαι σίγουρος ότι, άσχετα από το πόσο δύσκολο είναι να αποδεχθούμε ότι μας λέει η πορνογραφία για τον εαυτό μας, οφείλουμε να το εξετάσουμε.
Αντέχουμε να το δούμε; Έχουμε την πολυτέλεια να μην το δούμε;

BANNERAKI

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s